Instytut Pamięci Narodowej - Szczecin

https://szczecin.ipn.gov.pl/pl9/aktualnosci/218424,Uroczystosc-odsloniecia-tablicy-poswieconej-pamieci-kapelanow-ofiar-zbrodni-katy.html
28.02.2026, 09:41

Uroczystość odsłonięcia tablicy poświęconej pamięci kapelanów, ofiar zbrodni katyńskiej – Świnoujście, 5 maja 2025.

Tablicę poświęconą duchownym ofiarom zbrodni katyńskiej, kapelanom różnych wyznań i religii, odsłonił dziś w kościele garnizonowym w Świnoujściu zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma.

05.05.2025

Uroczystość odsłonięcia i poświęcenia tablicy odbyła się dziś w kościele garnizonowym w Świnoujściu. Na tablicy figurują nazwiska wszystkich dotychczas ustalonych z imienia i nazwiska kapelanów, którzy zostali zamordowani w zbrodni katyńskiej. Została wykonana z czarnego granitu, odlany z brązu i umieszczony w górnej części napis informuje o zbrodni katyńskiej. Wężyki oficerskie w górnych rogach tablicy nawiązują do stopni wojskowych pomordowanych kapelanów. Na tablicy znajdują się nazwiska 35 zamordowanych kapelanów. Nad nimi widnieją symbole wyznań.

Byli to kapelani Wojska Polskiego różnych obrządków a nawet religii, ich wszystkich łączył mundur Wojska Polskiego. Spotykamy się, by podziękować im za świadectwo, które dali najpierw stawiając się do armii we wrześniu 1939 roku, a następnie w obozach jenieckich Kozielsku, Starobielsku, Ostaszkowie i innych miejscach, których nie znamy. Odgrywali ważną rolę dla wszystkich żołnierzy i dlatego byli pod szczególną obserwacją sowieckich służb bezpieczeństwa

- mówił w przemówieniu dr Mateusz  Szpytma.

Wiedzieli, że są wartości, które nie mają ceny. Dzięki odnalezionym pamiętnikom wiemy, z jakim poświęceniem wykonywali swoją duszpasterską posługę. I tym, którzy mieli jeszcze nadzieję na powrót do Ojczyzny, i tym którzy wątpili, towarzyszyli kapelani katyńscy. Dziś widzimy, jak wiele wspólnego mieli z apostołami, odznaczając się mądrością płynącą z ewangelii, odwagą i męstwem

 

- w homilii przypomniał ks. mjr Pawłowski.

Tablicę odsłonili dr Mateusz Szpytma, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, dowódca 8 FOW kadm. Piotr Sikora, Sławomir Gargasiewicz ze Stowarzyszenia Kapelanów Katyńskich, proboszcz parafii garnizonowej w Świnoujściu ks kmdr Sławomir Pałka i ks. mjr dr Stanisław Pawłowski z Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego.

Jest to pierwsza taka tablicą nad Bałtykiem i pierwsza umieszczona w kościele należącym do dekanatu Marynarki Wojennej. Z inicjatywy Stowarzyszenia Pamięć Kapelanów Katyńskich takich tablic powstało już 41, nie tylko w Polsce ale również w Stanach Zjednoczonych oraz Londynie. Jej projekt wykonali pracownicy szczecińskiego Oddziału IPN, który także sfinansował jej wykonanie.

 

W uroczystości wzięli udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma i dyrektor szczecińskiego Oddziału IPN Krzysztof Męciński, dowódca 8 Flotylli Obrony Wybrzeża kadm. Piotr Sikora i przedstawiciele innych jednostek wojskowych, zastępca prezydenta Świnoujścia Roman Kurierski i pełnomocnik wojewody zachodniopomorskiego ds. kombatantów i osób represjonowanych Ireneusz Konopa. Byli członkowie Stowarzyszenia Katyń w Szczecinie, delegacje szkół, organizacji patriotycznych. Duchownych wielu wyznań reprezentowali kapelani wojskowi. Mszę św. koncelebrowaną odprawił reprezentujący biskupa polowego Wojska Polskiego ks. kan. mjr dr Stanisław Pawłowski.

 

Uroczystość w Świnoujściu zorganizowały wspólnie szczeciński Oddział Instytutu Pamięci Narodowej, Parafia Rzymskokatolicka Garnizonowa pw. bł. ks. kmdr. ppor. Władysława Miegonia w Świnoujściu, Stowarzyszenie Pamięci Kapelanów Katyńskich i Stowarzyszenie Katyń w Szczecinie.

 

Hołd oddany kapelanom wpisuje się w 85. rocznicę Zbrodni Katyńskiej.

Warto również przypomnieć, że 29 kwietnia 1945 roku, armia amerykańska oswobodziła niemiecki obóz koncentracyjny w Dachau. Rocznica tego wydarzenia jest obchodzona od 2002 roku, decyzją Episkopatu Polskie, jako Dzień Męczeństwa Duchowieństwa Polskiego w czasie II wojny światowej. Inicjatorem tego upamiętnienia był kardynał Ignacy Jeż, jeden z cudownie ocalałych więźniów KL Dachau.

Ustanowiony przez Episkopat w 2002 r. Dzień Męczeństwa Duchowieństwa Polskiego jest kontynuacją corocznego dziękczynienia księży – więźniów KL Dachau. 22 kwietnia 1945 r. ślubowali, że jeśli przeżyją, będą pielgrzymować co roku do kaliskiego sanktuarium św. Józefa. Obóz w Dachau został wyzwolony tydzień później (29 kwietnia 1945 r.) przez armię amerykańską, a ocaleni duchowni do końca życia wypełniali złożone przyrzeczenie.