English version
Dyrektora szczecińskiego Oddziału IPN Krzysztofa Męcińskiego reprezentowała podczas tej uroczystości naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Marzena Szulc, wzięli w niej także udział prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej okręg Szczecin Jolanta Szyłkowska, pełnomocnik wojewody zachodniopomorskiego ds. kombatantów i osób represjonowanych Ireneusz Konopa oraz młodzież i nauczyciele Zespołu Szkół nr 4 im. Armii Krajowej.
Delegacje złożyły u stóp pomnika kwiaty, zapalono znicze.
Masowe egzekucje w Ponarach, przeprowadzone w podwileńskich lasach w latach 1941–1944, były największą zbrodnią popełnioną w okresie okupacji niemieckiej na Kresach Północno-Wschodnich II Rzeczypospolitej. Niemcy, przy pomocy litewskich kolaborantów, dokonali czystki na tle narodowościowym, mordując głównie Polaków i Żydów, w sumie około 100 tys. osób. Grupy skazanych ustawiano nad dołami i rozstrzeliwano. Ciała spadały do dołów. Poszczególne warstwy ciał posypywano następnie warstwą wapna, fosforu i ziemi. Już jesienią 1943 roku Niemcy zaczęli zacierać ślady po zbrodni. Między grudniem 1943 r. a 15 kwietnia 1944 r. wydobyto i spalono w ten sposób blisko 70 tys. ciał, następnie popiół mieszano z piaskiem, który wsypywano do przygotowanych w tym celu rowów. W rezultacie trudno dziś oszacować dokładną liczbę ofiar zgładzonych w ponarskich lasach.