English version
Już tradycyjnie wojewódzkie obchody wybuchu II wojny światowej rozpoczęły się o godz. 4:45 - godzinie ataku Niemiec na Polskę 1 września 1939 roku - na Międzynarodowym Cmentarzu Wojennym w Stargardzie. To jedno z najważniejszych miejsc pamięci na Pomorzu Zachodnim. Jest on miejscem pochówku ponad 5 tysięcy żołnierzy wielu armii - uczestników I lub II wojny światowej. Wśród nich znajduje się 61 mogił obrońców naszej Ojczyzny we wrześniu 1939 roku.
W uroczystości wziął udział dyrektor szczecińskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Krzysztof Męciński, który był jednym z organizatorów, a także m.in. wojewoda zachodniopomorski Adam Rudawski, wicemarszałek województwa zachodniopomorskiego Bogdan Jaroszewicz i prezydent Stargardu Rafał Zając. Przy grobach poległych wartę pełnili żołnierze Brygady Wsparcia Dowodzenia Wielonarodowego Korpusu Północ-Wschód, którzy trzymali w rękach zapalone znicze a Korpus reprezentował gen bryg. Tomasz Kowalik. Poczty sztandarowe wystawili kombatanci i służby mundurowe.
Nigdy więcej wojny!
zaapelował do zebranych dyrektor szczecińskiego Oddziału IPN Krzysztof Męciński i przedstawił zebranym wstrząsającą historię Wandy Lurie, która opowiedziała o rzezi warszawskiej Woli, w której straciła swoje dzieci, sama będąc w ciąży. „Leżałam wśród trupów trzy dni. Trzeciego dnia poczułam, że dziecko, którego oczekuję, żyje. To dodało mi sił i kazało mi myśleć o ratunku” - opowiadała.
Takich relacji w zasobie IPN jest bardzo wiele obrazują wielkie barbarzyństwo, jakiego dopuścił się na obywatelach naszego państwa naród Niemiecki i wspierające III Rzeszę inne narody. (...) W każdej Polskiej rodzinie zachowały się wspomnienia o tragedii, jaką zaznali nasi ojcowie, dziadkowie czy pradziadkowie
mówił Krzysztof Męciński.
Podkreślił także:
Wojna to także niewyobrażalne straty dla naszej kultury, zburzone miasta, zrównana z ziemią Warszawa, spalone i ograbione muzea i biblioteki. Wartość dochodu narodowego spadła do poziomu zaledwie 38,2% przedwojennego poziomu. Według danych Wehrmachtu do stycznia 1945 roku Niemcy wywieźli z Warszawy 45 tys. wagonów wypełnionych łupami, Zrabowano też 30 ton polskiego złota.
Przemowienia wygłosili także wojewoda zachodniopomorski Adam Rudawski, wicemarszałek województwa zachodniopomorskiego Bogdan Jaroszewicz i prezydent Stargardu Rafał Zając.
Po przemówieniach liczne delegacje złożyły kwiaty na grobie płk Ignacego Misiąga - kawalera Orderu Wojennego Virtuti Militari, uczestnika walk o niepodległość w 1918 r., wojny polsko-bolszewickiej i wojny obronnej w 1939 r. Duchowni odmówili modlitwę ekumeniczną za poległych w obronie Ojczyzny. Odczytano także w apel poległych a wojsko oddało salwę honorową ku czci poległych w II wojnie światowej.
Po zakończeniu uroczystości delegacje wojewody zachodniopomorskiego, prezydenta Stargardu i Instytutu Pamięci Narodowej złożyły kwiaty pod tablicą upamiętniającą Jana Wojtowicza, obrońcy Westerplatte i na jego grobie na cmentarzu komunalnym w Stargardzie.
Po stargardzkich uroczystościach przedtawiciele szczecińskiego oddziału IPN oddali hołd obrońcom Westerplatte pochowanym na cmentarzach w naszym regionie.
Na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie znajdują sie mogiły Zygmunta Dopierało i Bronisława Żuka. Na cmentarz komunalnym w Szczecinie-Dąbie pochowany jest Stefan Nerć a na cmentarzu parafialnym na szczecińskimGolęcinie - Jana Zieliński.
Delegacje złożyły kwiaty również w Chosznie na grobie Władysława Chrzana, w Łobzie - Bronisława Stecewicza, w Staniewicach - Jana Kurczyka, w Wierzchowie - Michała Pryczka, w Kołczewie - Konstantego Żurawskiego oraz w Rzepinie - Henryka Chrula.
W Szczecinie miejskie uroczystości rocznicowe odbyły się na Cmentarzu Centralnym.
Dyrektora szczecińskiego oddziału PN reprezentowała Kinga Macierzyńska, p.o. zastępca dyrektora IPN o. w Szczecinie.
