English version
Obchody rozpoczęła Msza św. w intencji „Solidarności" w kościele pw. św. Stanisława Kostki. Główne uroczystości odbyły się następnie w południe pod bramą Stoczni Szczecińskiej. Wzięli w nich udział: Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki, zastępcy prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski i dr Mateusz Szpytma oraz dyrektor szczecińskiego Oddziału IPN Krzysztof Męciński, szef Urzędu Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell, szef kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki a także wojewoda zachodniopomorski Adam Rudawski, arcybiskup - metropolita szczecińsko-kamieński abp Wiesław Śmigiel, parlamentarzyści, dowódcy wojskowi i służb mundurowych, a także członkowie ówczesnej i obecnej Solidarności z przewodniczącym zarządu Regionu NSZZ Solidarność Dariuszem Głogowskim. Kompanię honorową wystawiła 12 Szczecińska Dywizja Zmechanizowana. Okolice stoczni wypełnili Szczecinianie, wznosząc okrzyki na cześć prezydenta Karola Nawrockiego, gdy ten dotarł pod bramę Stoczni Szczecińskiej.
Prezydent zabrał głos, stojąc przy pomniku przy bramie Stoczni.
I w życiu wspólnot narodowych, i w naszym osobistym, indywidualnym życiu, zawsze jest tak, że aby osiągnąć swój cel, aby osiągnąć sukces, aby zwyciężyć, trzeba dać z siebie wiele. Nieraz trzeba bardzo się poświęcić, trzeba cierpieć – i o tym jest trzydziesty sierpnia roku osiemdziesiątego - mówił Prezydent Karol Nawrocki. - Bo nigdy nie byłoby wielkiego zwycięstwa wspaniałej „Solidarności", gdyby nie poświęcenie tych szesnastu osób, których nazwiska widzimy na tablicy. Gdyby nie grudzień roku siedemdziesiątego i wielkie poświęcenie wszystkich robotników, którzy protestowali o to, żeby mieć chleb i żyć w normalnym państwie, gdyby nie ich śmierć, to nigdy nie zwyciężylibyśmy w sierpniu roku 1980
powiedział Prezydent RP Karol Nawrocki.
Następnie kilkunastu najzdolniejszych uczniów odebrało stypendia naukowe im. Longina Komołowskiego. Prezydent stanął z nimi do wspólnej fotografii.
Delegacje, na czele z prezydentem RP, któremu towarzyszyli członkowie opozycji antykomunistycznej w czasach PRL, złożyli kwiaty przy pomniku „Pamięci Poległych w grudniu 1970 r.” Kwiaty złożyła także delegacja Instytutu Pamięci Narodowej: dr hab. Karol Polejowski i dr Mateusz Szpytma oraz Krzysztof Męciński.
Kolejne uroczystości odbyły się po południu przy pomniku „Anioła Wolności” na Placu Solidarności, w 20. rocznicę odsłonięcia tego pomnika poświęconego Ofiarom Grudnia 1970 w Szczecinie. Udział w uroczystości wziął m.in. dyrektor szczecińskiego Oddziału IPN Krzysztof Męciński, który w jej trakcie otrzymał okolicznościowy medal „za pełną poświęcenia działalność patriotyczną”.
Wydarzenia, które odbyły się 30 sierpnia w Szczecinie, zorganizowane zostały przez NSZZ „Solidarność" Pomorza Zachodniego, Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie i Stowarzyszenie Społeczne Grudzień'70 – Styczeń'71.
***
45 lat temu Polska wkroczyła na prostą drogę ku wolności. Od zakończenia II wojny światowej wizja niezależnej i suwerennej Ojczyzny nigdy nie była tak bliska, jak w pamiętnym sierpniu 1980 roku. Dziś wspominamy te chwile, czcząc bohaterów, którzy poświęcili wiele, aby Polska była Polską.
Wielki strajk 1980 r. na Pomorzu Zachodnim zainicjowali 18 sierpnia pracownicy niewielkiej Stoczni Remontowej „Parnica”, a jego ośrodkiem stała się Stocznia Szczecińska im. Adolfa Warskiego.
W Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który w szczytowym okresie zrzeszał ok. 350 przedsiębiorstw i instytucji, głównie z Pomorza Zachodniego, ale też z innych regionów kraju. Były to m.in. stocznie (im. Warskiego, Parnica, Gryfia), Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej, Zakłady Chemiczne „Police”, Zakłady „Polmos”, Cukrownia „Szczecin”, Elektrownia „Dolna Odra”, Zakłady Papiernicze „Skolwin” czy Fabryka Maszyn Budowlanych „Bumar”. Wysunięto listę 36 postulatów, które wywieszono na ogrodzeniu stoczni.
21 sierpnia 1980 r. do Szczecina przyjechała komisja rządowa w celu podjęcia negocjacji z robotnikami. Rozmowy trwały dziewięć dni. Toczyły się w warunkach postępującego paraliżu gospodarczego, w atmosferze strachu i stresu, a jednocześnie z nadzieją na lepsze jutro. 30 sierpnia w stołówce Stoczni Szczecińskiej podpisano pierwsze z porozumień, które otworzyły drogę do powstania „Solidarności”.