English version
O godzinie 10:30 zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma oraz dyrektor szczecińskiego IPN Krzysztof Męciński wraz z burmistrzem Gminy Chojna Barbarą Rawecką złożyli wieńce w miejscu, gdzie w czasie II wojny światowej znajdował się podobóz KL Ravensbrück.
Podobóz ten istniał ok. pół roku od sierpnia 1944 r. do lutego 1945 r. Więzione w nim były kobiety różnych narodowości, m.in. Polki, Francuski, Rosjanki i Niemki. Kobiety narodowości polskiej to m.in. uczestniczki Powstania Warszawskiego. Niewolnicza praca więźniarek w Chojnie wykorzystywana była przy rozbudowie pobliskiego lotniska polowego.
Następnie delegacja IPN wzięła udział w uroczystościach zorganizowanych w związku ze Świętem Narodowym Trzeciego Maja. W Kościele Mariackim ks. Janusz Mieszkowski, proboszcz parafii pw. Świętej Trójcy w Chojnie, odprawił mszę świętą w intencji Ojczyzny. Po nabożeństwie, zebrani wysłuchali koncertu pieśni patriotycznych.
Dalsza część uroczystości odbyła się pod pomnikiem Jana Pawła II na placu za Kościołem Mariackim.
Po południu delegacja Instytutu Pamięci Narodowej udała się do KL Ravensbrück. Dr Mateusz Szpytma i Krzysztof Męciński zwiedzili obóz, a następnie złożyli kwiaty przy odsłoniętym przy murze obozowym pomniku upamiętniającym więźniarki polityczne, zainicjowanym przez Koło Przyjaciół Ravensbrück.
Powiedziały nie. Dla upamiętnienia kobiet, które stawiały opór faszyzmowi i z tego powodu były tysiącami deportowane do obozów koncentracyjnych. Ich odwaga jest dla nas przykładem i obowiązkiem
- brzmią słowa w trzech językach na pomniku.
O godzinie 18:00 w sali konferencyjnej Miejsca Pamięci Ravensbrück rozpoczął się koncert „Okruchy pamięci”, który połączył muzykę, poezję i multimedia. Głównym elementem programu były wiersze i wspomnienia Polek więzionych w obozie Ravensbrück.
Instytut Pamięci Narodowej rozpoczął przygotowania do uroczystych obchodów 80. rocznicy likwidacji obozu i ewakuacji więźniów i więźniarek KL Ravensbrück dokładnie w dniu rocznicy, 30 kwietnia. Tego dnia uczniowie szczecińskich szkół, na zaproszenie szczecińskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej odwiedzili Obóz Koncentracyjny Ravensbrück. Do KL Ravensbrück przybyli uczniowie Zespołu Szkół Nr 4 im. Bohaterów Armii Krajowej oraz VII Liceum Ogólnokształcącego ze Szczecina. Po obozie koncentracyjnym oprowadzali ich edukatorzy ze szczecińskiego Oddziału IPN, który zapewnił im transport i merytoryczną opiekę. Uczniowie i ich nauczyciele przeszli obozową bramą, widzieli miejsca, w których znajdował się niegdyś tzw. rewir, teoretycznie szpital a w praktyce miejsce - umieralnia, które rzadko kiedy opuszczał zdrowy więzień. Obejrzeli hale, w których więźniarki były zmuszane do niewolniczej pracy. Kobiety w KL Ravensbrück pracowały bowiem w obozie i poza nim. Zajmowały się budowaniem dróg, stawianiem budynków, wyrębem lasu. Były angażowane do prac kanalizacyjnych, załadunku i rozładunku pociągów, niwelowaniu nierówności na drogach, w ogrodach, na polach. Pracowały przy hodowli zwierząt, roślin i kwiatów, a także dla niemieckiej firmy Siemens. Uczniowie dowiedzieli się o nieludzkich warunkach, w jakich przebywały więźniarki, ich głodowym wręcz wyżywieniu, poddawaniu zbrodniczym eksperymentom medycznym, karach, jakim były poddawane, ale także o prowadzonym przez nie tajnym nauczaniu, w którym prym wiodły harcerki, wśród których nie brakowało nauczycielek. Zobaczyli także wystawę, na której eksponowane są m.in. osobiste rzeczy więźniarek.
***
Pierwszy transport trafił do KL Ravensbrück 15 maja 1939 r., i liczył 867 więźniarek. Szacuje się, że przez KL Ravensbrück przewinęło się około 40 tys. Polek. Oprócz nich w obozie przebywały również kobiety z innych państw. Rosjanek było 18 tys., Francuzek – 8 tys., Holenderek – 1 tys. Do obozu trafiły również Brytyjki, Niemki, Żydówki, Romki. Ogółem gehenny życia w tym obozie doświadczyło około 130 tys. kobiet. Położony 80 km od Berlina, niedaleko od miejscowości Fürstenberg obóz miał 42 podobozy, trzy z nich znajdowały się na terenie dzisiejszego województwa zachodniopomorskiego: Königsberg in der Neumark (Chojna), Kallies (Kalisz Pomorski) i Klützow (dzielnica Stargardu).
Wkroczenie Armii Czerwonej do obozu nastąpiło 30 kwietnia 1945 r. Zanim do tego doszło, część więźniarek została z KL Ravensbrück ewakuowana dzięki pomocy Szwedzkiego Czerwonego Krzyża. Była to największa akcja humanitarna przeprowadzona na terytorium Trzeciej Rzeszy podczas trwającej jeszcze wówczas wojny.