Instytut Pamięci Narodowej - Szczecin

https://szczecin.ipn.gov.pl/pl9/aktualnosci/192211,W-Lubnicach-zostal-usuniety-sowiecki-obiekt-propagandowy.html
27.02.2026, 20:19

W Łubnicach został usunięty sowiecki obiekt propagandowy!

12 października 2023 r. w Łubnicach miał miejsce demonytaż sowieckiego obiektu propagandowego. Demontaż był połączony z briefingiem prasowym prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr. Karola Nawrockiego.

12.10.2023

– W sierpniu 1944 roku ziemia sandomierska stała się regularnym polem bitwy pomiędzy dwoma armiami:  niemiecką armią Wehrmachtu i Armią Czerwoną Związku Sowieckiego.

 

– prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki rozpoczął przemówienie od nakreślenia rysu historycznego.

 

Bitwy, jakie toczyły się na terenie powiatu staszowskiego (dzisiejszego województwa Świętokrzyskiego) i ziemi sandomierskiej, wpływały regularnie na życie mieszkańców, szczególnie, że zostali oni obciążeni głębokimi kontyngentami, wpływającymi na jakość życia. Sowieci, którzy zdobyli te tereny z rąk Niemców, przystąpili do wyłapywania polskich bohaterów, żołnierzy Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich, wysyłając ich do łagrów. Głębokim represjom była poddawana również ludność cywilna, ponieważ ci, którzy mieli wyzwalać, mordowali i gwałcili, przechodząc do kolejnej okupacji.

W ciągu ostatnich 16 miesięcy, za sprawą dyrektora Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej Adama Siwka oraz wicedyrektor BUWiM Joanny Sulej-Piskorz, w całej Polsce usunięto 38 obiektów propagandowych. Jak zapewniał prezes IPN,  będą podejmowane dalsze działania w tym zakresie.

***

Sowiecki obiekt propagandowy w Łubnicach to klasyczny obelisk na cokole i postumencie schodkowym. Pięcioramienna czerwona gwiazda została z niego usunięta w marcu 2018 roku. Obiekt propagandowy przylega do ogrodzenia boiska szkolnego. Znajduje się obok ruin pałacu zburzonego przez Sowietów przy użyciu min w październiku i listopadzie 1944 r. w czasie walk o Przyczółek Sandomierski.

W latach 1944–1945 na tym terenie przebiegała linia frontu. Poległo tu wielu żołnierzy Armii Czerwonej. W 1946 r. ich szczątki przeniesiono na cmentarz w Stopnicy. Powstały w Łubnicach pomnik miał „upamiętniać” ich walkę. Nie ma potwierdzenia, że w tym miejscu pochowani byli żołnierze polscy – mimo informacji na jednej ze stron internetowych, że była to mogiła żołnierzy polskich i sowieckich.

Teren, na którym położony jest pomnik i ruiny pałacu znajduje się pod ochroną konserwatorską.

Zespół pałacowy wraz z ogrodami w Łubnicach został wzniesiony około 1688 roku dla Stanisława Herakliusza Lubomirskiego. Prace remontowe rozpoczęte w 1855 r. przez Adama Potockiego zostały przerwane przez pożar. Pałac przetrwał I wojnę światową i niemiecką okupację. Został zburzony przez Armię Czerwoną przy użyciu min w październiku i listopadzie 1944 roku na polecenie ówczesnego komendanta gminy Łubnice starszego lejtnanta Włodzimierza Martynowicza. Ruiny pałacu porastają dziś stuletnie drzewa.

IPN i Gmina Łubnice zawarły porozumienie, na mocy którego w miejscu usuniętego obiektu propagandowego  powstanie upamiętnienie dedykowane ofiarom zbrodniczych ideologii: niemieckiego nazizmu i sowieckiego komunizmu. Zgodnie z wytycznymi konserwatora bryła pomnika pozostanie w podobnym kształcie i wielkości (wys. 5 m).  Pomnik zostanie wykonany w jasno-szarym granicie. Prace przy nowym upamiętnieniu zostaną rozpoczęte po usunięciu obiektu propagandowego.