Instytut Pamięci Narodowej - Szczecin

https://szczecin.ipn.gov.pl/pl9/aktualnosci/180796,Przystanek-Historia-Komendant-quotBuryquot-Biografia-kpt-Romualda-Rajsa-Burego-1.html
14.03.2026, 00:14

Przystanek Historia: Komendant "Bury". Biografia kpt. Romualda Rajsa „Burego” 1913-1949 [ROZMOWA] – Szczecin, 2 marca 2023

17.03.2023

2 marca w Przystanku Historia gościliśmy Michała Ostapiuka (OBBH Delegatura w Olsztynie) autora pierwszej naukowej biografii kpt. Romualda Rajsa „Burego”, jednego z najważniejszych dowódców polowych polskiego podziemia niepodległościowego. W latach 1939 – 1946 „Bury” zapisał imponujący szlak bojowy i już za życia stał się partyzancką legendą. W obecnym dyskursie historycznym ten żołnierz wyklęty budzi jednak skrajnie rozbieżne opinie.

Autor prezentuje wiele nowych ustaleń, będących wynikiem pogłębionej kwerendy i rzetelnej analizy źródeł. Wśród ważnych kwestii podejmuje miedzy innymi odtworzenie młodzieńczych lat partyzanckiego dowódcy, wydanie rozkazu pacyfikacji pięciu wsi białoruskich, jego autorstwo i odpowiedzialność za przebieg akcji, a także rekonstruuje grę UB, która doprowadziła do śledztwa i pokazowego procesu kpt. „Burego”, a konsekwencji do zamordowania go w celi białostockiego więzienia.