English versionZbrodnie komunistyczne
Śledztwo o sygn. S 58.2025.Zk
Oddziałowa Komisji Ścigania Zbrodni p-ko Narodowi Polskiemu w Szczecinie prowadzi śledztwo
S 58.2025.Zk w sprawie mającej miejsce w dniu 17.12.1981 r. w Gdańsku zbrodni komunistycznej, będącej zbrodnią p-ko ludzkości, w postaci udziału w pobiciach osób demonstrujących przekonania społeczno - polityczne i sprzeciwiających się wprowadzonemu w Polsce stanowi wojennemu. W czasie zajść funkcjonariusze publiczni użyli broni palnej, na skutek czego doszło do postrzelenia ze skutkiem śmiertelnym Antoniego B. i spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu u Grzegorza Z. oraz obrażeń ciała na okres powyżej 7 dni u Sławomira D. i nieustalonego mężczyzny, a także narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia wielu osób, co stanowiło poważną represję polityczną wobec osób uważanych za przeciwników politycznych władzy, czym działano na szkodę interesu publicznego i prywatnego pokrzywdzonych, tj. o przestępstwo z art. 159 kk i inne kk.
W postępowaniu trwają ustalenia odnoście sprawców użycia broni, jak również funkcjonariuszy w związku z oczywiście nierzetelnie przeprowadzonym w latach 80-tych śledztwem Prokuratury Marynarki Wojennej w Gdyni. Całościowego wyjaśnienia wymaga wątek osób odpowiedzialnych za uszkodzenia ciała Sławomira D., którego nigdy wnikliwie nie wyjaśniono. Prokurator dąży również do ustalenia tożsamości postrzelonego N.N. mężczyzny, który podał nieprawdziwe dane Antoniego A. (OKŚZpNP Szczecin ).
Śledztwo o sygn. S 41.2026.Zi (54-55)
W dniu 7 sierpnia 2026r. do Delegatury Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Koszalinie zgłosiła się Zofia S., która przekazała 2 kartony dokumentów, które odnalazła podczas porządkowania mieszkania w Koszalinie zajmowanego przez zmarłych rodziców.
W wyniku wstępnej analizy dokumentów przekazanych przez ww. ustalono, że część z nich pochodzi głównie z lat 1945-1956 i zostały wytworzone lub zgromadzone przez organa bezpieczeństwa państwa, w rozumieniu art. 5 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni p-ko Narodowi Polskiemu.
Ponadto część dokumentów zawierają materiały o charakterze wspomnieniowym wytworzone w latach 80-tych , zawierające informacje z zakresu działania Instytutu.
Materiały te, po roku 1990 najprawdopodobniej znajdowały się w posiadaniu nieżyjącego Stefana S. - byłego pułkownika ( szefa) Służby Bezpieczeństwa w Koszalinie.
Ww. dokumenty powinny być przekazane do zasobu archiwalnego IPN, zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, który stanowi, że: „każdy, kto bez tytułu prawnego posiada dokumenty zawierające informacje z zakresu działania Instytutu Pamięci, jest obowiązany wydać je bezzwłocznie Prezesowi Instytutu Pamięci”.
W związku z powyższym uznano, że materiał dowodowy zebrany dotąd w przedmiotowej sprawie wskazuje na uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 18.12.1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni p-ko Narodowi Polskiemu. (OKŚZpNP Szczecin ).
Śledztwo o sygn. S 5.2026.Zk:
W dniu 4.02.2026 r. wszczęto śledztwo o sygn. S 5.2026.Zk w sprawie: zbrodni komunistycznej, stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, polegającej na przekroczeniu uprawnień w 1982 roku w Kołobrzegu, przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego tj. funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa w Kołobrzegu, prokuratorów Prokuratury Rejonowej w Kołobrzegu oraz sędziów Sądu Rejonowego w Kołobrzegu, poprzez bezprawne pozbawienie wolności Ernesta D. na okres powyżej 7 dni, pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych, co stanowiło poważną represję polityczną wobec osoby uważanej za przeciwnika politycznego władzy komunistycznej, czym działano na szkodę interesu publicznego oraz interesu prywatnego pokrzywdzonego; tj. o czyn z art. 189 § 2 kk w zbiegu z art. 231 § 1 kk w związku z art. 11 § 2 kk w związku z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o IPN – Komisji Ścigania Zbrodni p-ko Narodowi Polskiemu.
Obecnie trwają analizy uzyskanych w czasie przeprowadzonych kwerend archiwalnych dokumentów, przesłuchiwani są również ustaleni świadkowie i trwają ustalenia innych osób mających wiedzę o sprawie (OKŚZpNP Szczecin – Del. Koszalin).
Śledztwo o sygn. S 11.2026.Zk
W dniu 02.06.2026 r. wszczęto śledztwo o sygn. S 11.2026.Zk w sprawie zbrodni komunistycznej stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, polegającej na przekroczeniu uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych państwa komunistycznego, tj. oficerów śledczych Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Gryficach, prokuratora Prokuratury Powiatowej w Gryficach oraz sędziów Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie, poprzez bezprawne pozbawienie wolności Marii R., co stanowiło poważną represję polityczną wobec osoby krytycznej wobec ówczesnego ustroju i sprzeciwiającej się panującym stosunkom społeczno - ekonomicznym, tj. o czyn z art. 189§2 kk w zb. z art. 231§1 kk w zw. z art. 11§2 kk w zw. z art. 12§1 kk w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18.12.1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni p-ko Narodowi Polskiemu (Dz.U.2023.102, t.j.).
W październiku 1952 r., aresztowano, ze względów politycznych księdza parafii w Gryficach. Jedna z sióstr zakonnych – Maria R., ze Zgromadzenie „Sióstr Misjonarek Świętej Rodziny”, podjęła starania o uwolnienie go z aresztu. M.in. zbierała podpisy pod petycją domagającą się uchylenia jego tymczasowego aresztowania. Maria R. została zatrzymana w dniu 17.11.1952 r. przez funkcjonariuszy PUBP w Gryficach. Tego samego dnia została tymczasowo aresztowana przez prokuratora Prokuratury Powiatowej w Gryficach, pod zarzutem, tego, że rozpowszechniała tzw. „wrogą propagandę”, czyli fałszywe wiadomości, mogące wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego, bądź obniżyć powagę jego naczelnych organów, tj. popełnienia czynu z art. 22 dekretu z dnia 13.06.1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa, tj. tzw. „małego kodeksu karnego” (dalej mkk).
Następnie po skierowaniu aktu oskarżenia do Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie wyrokiem o sygn. IV K 95/53 uznano ją za winną popełnienia czynu z art. 22 mkk i skazano na 4 lata więzienia. jednak nie Wyrok skrócono potem na skutek amnestii i w dniu 17.11.1953 r., Maria R. została zwolniona.
Obecnie trwają końcowe analizy zgromadzonego materiału dowodowego i przygotowywana jest końcowa decyzja merytoryczna w tej sprawie OKŚZpNP Szczecin ).
Śledztwo o sygn. S 32.2026.Zk
Postępowanie wszczęto w dniu 3.07.2026 r. w sprawie zbrodni komunistycznej, będącej zbrodnią przeciwko ludzkości mającej miejsce w okresie od dnia 27.01.1953 r. do 27.07.1953 r. w Szczecinie oraz w miejscu odbywania kary przez pokrzywdzonego Bronisława N. Śledztwo dotyczy przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy WUBP w Szczecinie, prokuratorów miejscowej Prokuratury Wojewódzkiej oraz skład orzekający Komisji Specjalnej do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym - Delegatura w Szczecinie, którzy nie mając dowodów potwierdzających popełnienie przestępstwa określonego w art. 25 pkt. 2 dekretu z dnia 13.06.1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz.U.1946.30.192), tj. tzw. „małego kodeksu karnego”, bezprawnie pozbawili ww. wolności na okres powyżej 7 dni, z powodu zniszczenia plakatów propagandowych, wiszących w poczekalni PKS, obrazujących przemiany społeczno-polityczne w PRL.
Ustalono, iż w dniu 27.01.1953 r., funkcjonariusze WUBP ze Szczecina zatrzymali pod zarzutem zniszczenia 19.01.1953 r. plakatów propagandowych, wiszących w poczekalni PKS, obrazujących przemiany społeczno-polityczne w PRL, pracownika fizycznego ekspozytury PKS w Szczecinie - Turzyn, a mianowicie Bronisława N. Został on tymczasowo aresztowany przez prokuratora szczecińskiej Prokuratury Wojewódzkiej na okres 2 miesięcy, jako podejrzany o przestępstwo z art. 25 pkt 2 m.k.k., tj. usuniecie wystawionego publicznie dzieła, wzniesionego w celu uczczenia zdarzeń lub osób.
W dniu 12.05.1953 r. Komisja Specjalna do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym - Delegatura w Szczecinie, na wniosek miejscowej Prokuratury Wojewódzkiej, wydała orzeczenie, w którym, uznając jego winę, nakazała umieszczenie ww. na okres 6 miesięcy w obozie pracy. Bronisław N. został zwolniony z obozu w dniu 27.07.1953 r.
Obecnie trwają analizy oraz oględziny uzyskanych w czasie przeprowadzonych kwerend archiwalnych dokumentów, przesłuchiwani są również świadkowie i trwają ustalenia innych osób mających wiedzę o sprawie (OKŚZpNP Szczecin – Del. Gorzów).
Zbrodnie nazistowskie
Śledztwo o sygn. S 1.2026.Zn
W dniu 10 kwietnia 2026 r. wszczęto śledztwo w sprawie zbrodni nazistowskich mających miejsce w okresie od 1940 r. do wiosny 1945 r. w Hamburgu, będących zbrodniami p-ko ludzkości, polegających na celowym doprowadzeniu do śmierci, co najmniej kilkuset małoletnich dzieci polskich robotnic przymusowych, umieszczonych w miejscowych placówkach szpitalno-opiekuńczych dla obcokrajowców, poprzez stworzenie w ramach ich działalności warunków zagrażających biologicznej egzystencji tych dzieci, zaniechanie leczenia i opieki, pozbawienie kontaktu z matkami oraz głodzeniu, a nadto na przymusowych aborcjach dokonywanych na będących w ciąży polskich robotnicach, popełnionych przez funkcjonariuszy IIII Rzeszy Niemieckiej, tj. o przestępstwo z art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 31.08.1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego (Dz.U.1946.69. 377 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 18.12.1998 r. o IPN – Komisji Ścigania Zbrodni p-ko Narodowi Polskiemu.
Z dotychczas przetłumaczonych materiałów autorstwa Margot Löhr pt. „Zapomniane dzieci robotnic przymusowych w Hamburgu, zamordowane przez zaniedbanie i niedożywienie. Księga pamiątkowa” wynika, iż w okresie II wojny światowej min. na terenie Hamburgu istniało szereg obozów pracy przymusowej dla kobiet pochodzących z okupowanych krajów Europy, w tym z Polski, wykorzystywanych do niewolniczej pracy na rzecz III Rzeszy Niemieckiej. Przy kilkudziesięciu obozach pracy i zakładach przemysłowych utworzono, często „ad hoc”, tzw. żłobki i placówki opiekuńcze dla noworodków i małych dzieci robotnic przymusowych. Stworzono w nich warunki zagrażające ich biologicznej egzystencji. Wyrażało się to w zaniechaniu koniecznego leczenia i opieki, w pozbawieniu jakiegokolwiek kontaktu przymusowo odebranych noworodków i dzieci z ich matkami, głodzeniu w celu spowodowania zgonów. Dokonywano również przymusowych aborcji kobiet; nawet będących w piątym miesiącu ciąży.
Obecnie trwają czynności zmierzające do pozyskania dokumentów dotyczących tych zdarzeń z archiwów IPN, ustalenia danych sprawców tych zbrodni - funkcjonariuszy III rzeszy Niemieckiej. Wystąpiono też do Centrali Badania Zbrodni Nazistowskich w Ludwigsburgu w celu uzyskania informacji o procesach karnych sprawców i zapadłych w ich toku orzeczeniach sądowych (OKŚZpNP Szczecin – Del. Gorzów).