Instytut Pamięci Narodowej - Szczecin

https://szczecin.ipn.gov.pl/pl9/aktualnosci/39316,Pierwsze-uniewaznienie-wyroku-sadu-ws-uczestnika-Nocnej-Rewolty-w-Szczecinie-w-1.html
13.03.2026, 05:34

Pierwsze unieważnienie wyroku sądu ws. uczestnika „Nocnej Rewolty” w Szczecinie w 1956 r.

21.03.2017

21 marca 2017 r.  Sąd Okręgowy w Szczecinie, na wniosek prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Szczecinie, stwierdził nieważność wyroku Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 1957 r. skazującego Adama Szelucha za udział w antyradzieckiej demonstracji 10 grudnia 1956 r.

10 grudnia 1956 r. doszło w Szczecinie do ulicznych zamieszek o podłożu antykomunistycznym i antysowieckim. Momentem zapalnym wybuchu społecznej niechęci stała się nieudolna interwencja milicji. Tego dnia, około godziny 18 w centrum miasta, funkcjonariusze MO usiłowali zatrzymać pijanego mężczyznę. Przedłużająca się szamotanina skupiła uwagę wielu przechodniów, którzy zaczęli gromadzić się wokół miejsca interwencji. W pewnym momencie rozpaczliwe okrzyki awanturującego się mężczyzny – „Za co mnie aresztujecie, jestem Polakiem” wywołały gwałtowną reakcję zgromadzonych, którzy swój gniew skupili na interweniujących milicjantach. Wzburzenia coraz bardziej gęstniejącego tłumu nie dało się już powstrzymać. W krótkim czasie doszło do starć z oddziałami milicji. Manifestanci skandowali hasła polityczne tj. : „Precz z rządem Kadara”, „Wojsko na Węgry”, „Precz z Ruskimi” czy „Stalinowcy”. 

Adam Szeluch był jedną z osób zatrzymanych przez żołnierzy w trakcie trwania zamieszek. Podobnie jak i pozostałe osoby, został oskarżony o popełnienie czynów z art. 163 i 170 kk z 1932 r.  Podkreślić należy, że art. 163 penalizował udział w zbiegowisku publicznym, natomiast art. 170 penalizował rozpowszechnianie fałszywych wiadomości, mogących wywołać niepokój publiczny. Kwalifikacja ta wskazuje, na charakter procesu prowadzonego w 1957 r. przeciwko wyżej wymienionemu. Czyny, za które został skazany nie miały charakteru kryminalnego i związane były z dążeniem do odzyskania przez Polskę niepodległego bytu. Czyn ten stanowił wyraz spontanicznego oporu wobec podporządkowaniu Polski obcemu państwu.

Na podstawie zebranych w toku prowadzonego, przez prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Szczecinie, postępowania w sprawie Ns 18.2017 stwierdzić należy, że Adam Szeluch został skazany za udział w manifestacji, której uczestnicy wyrażali swoje niezadowolenie z panującego w Polsce ustroju komunistycznego i podporządkowania polskich władz Związkowi Socjalistycznych Republik Radzieckich.

Tutejsza Oddziałowa Komisja prowadzi czynności zmierzające do unieważnienia pozostałych wyroków zapadłych wobec uczestników wyrażonego sprzeciwu. 

Marek Rabiega - Naczelnik OKŚZpNP w Szczecinie