To tutaj, w Międzyzdrojach, przez 25 lat spotkali się żołnierze kresowi Armii Krajowej. Ich ostatni zjazd odbył się w 2016 roku i wówczas mieszkańcy Międzyzdrojów przygotowali kombatantom uroczystość – odsłonięcie pomnika złożonego z trzech krzyży, które symbolizują walki AK w rejonie Wileńszczyzny, Wołynia i Lwowa.
To, zgodnie z wolą samych żołnierzy, był ostatni, XXXV Zjazd Kresowych Żołnierzy Światowego Związku Żołnierzy AK. Potem przez kilka lat odbywały się Dni Kresowego Żołnierza AK, które trwały aż do pandemii. Dzisiejsze spotkanie kombatantów z młodzieżą szkolną, mieszkańcami Międzyzdrojów i turystami odbyło się więc po 5 latach przerwy. Zorganizowały je wspólnie Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Szczecin, Gmina Międzyzdroje oraz Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie.
Dzień rozpoczął się jak przed laty od mszy świętej, która odprawiona została w kościele pw. św. Piotra Apostoła w Miedzyzdrojach. 16 lat temu w tych ławach kościelnych zasiadało jeszcze kilkudziesięciu żołnierzy AK, m.in. nieżyjąca już legendarna łączniczka AK Danuta Szyksznian-Ossowska „Sarenka” czy ś.p. ppłk Zbigniew Piasecki „Czekolada”. Tym razem przyjechało już tylko troje kombatantów. W ławkach zajęli miejsca Janina Ostrowska-Kin „Janeczka”, Edward Zamiara „Hrabia” i Jozef Jastrzębski „Jastrząb”.
Na to wyjątkowe spotkanie przybył oczywiście dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie Krzysztof Męciński, który wraz z kombatantami złożył po nabożeństwie kwiaty przy Pomniku Kresowych Żołnierzy AK. Na ten do Międzyzdrojów przyjechali także przedstawiciele władz wojewódzkich, samorządowych, przedstawiciele urzędów i instytucji, młodzież szkolna. Kiedy delegacje złożyły kwiaty przy pomniku Trzech Krzyży, wydarzenie przeniosło się do Międzynarodowego Domu Kultury w Międzyzdrojach. Tu do zebranych na sali uczestników przemówił dyrektor Oddziału IPN w Szczecinie Krzysztof Męciński, który przypomniał obecnym pokolenie kresowych żołnierzach AK i to, jak IPN w pielęgnuje pamięć o nich.
- Od 2011 roku jak tylko mogliśmy, wspieraliśmy Światowy Związek Żołnierzy AK prezentując wystawy czy organizując wykłady tu w Międzyzdrojach. Cieszę się, że znów udało się zorganizować to spotkanie w Międzyzdrojach, na którym możemy młodym ludziom przypomnieć o wspaniałym pokoleniu osób, które w najtrudniejszym czasie II wojny światowej chwyciło za broń i walczyło o Polskę. I to właśnie to pokolenie swoimi ideami przygotowało pokolenie ludzi „Solidarności”, którzy bez broni w ręku wywalczyli nam niepodległą Polskę - powiedział dyrektor Krzysztof Męciński.
Oddział IPN w Szczecinie jest z kombatantami Armii Krajowej od początku swojego istnienia a organizację najpierw Zjazdów a potem Dni Żołnierza Kresowego Armii Krajowej wspiera od 2011 roku. Niedługo przed tegorocznymi obchodami szczeciński IPN sfinansował też renowację tablicy pamiątkowej XX Zjazd Kresowych Żołnierzy A.K. w Międzyzdrojach 1-5.09.2002 r., znajdującej się na Kawczej Górze w obrębie Wolińskiego Parku Narodowego. W Międzynarodowym Domu Kultury w Międzyzdrojach z okazji Dnia Kresowego Żołnierza Armii Krajowej zaprezentowaliśmy wystawę „Sarenka" o ś.p. pani płk Danucie Szyksznian, łączniczce w Okręgu Wileńskim ZWZ-AK, która zajmowała się przerzutem dokumentów, rozkazów, broni i benzyny. Uczestniczyła także w Operacji „Ostra Brama" w Wilnie, była więźniem sowieckich łagrów. Ekspozycji IPN w MDK towarzyszy wystawa pamiątek po „Sarence” ze zbiorów Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Szczecin. Wykład na temat Armii Krajowej wygłosił też w MDK pracownik Oddziałowego Biura Edukacji IPN w Szczecinie Maciej Frycz.
Na Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach zaprezentowaliśmy zaś wyjątkową ekspozycję zewnętrzną - wystawę „39/45” przygotowana przez Oddział IPN w Szczecinie. W atrakcyjnej wizualnie, niemal komiksowej formie pokazuje ona przebieg II wojny światowej z perspektywy Polski. Grafiki są dziełem Tomasza Bereźnickiego – autora komiksów i twórcy szaty graficznej do gry „Polskie Państwo Podziemne”. Tuż obok, w towarzystwie grup rekonstrukcji historycznej nasi pracownicy utworzyli także strefę edukacyjną, w której można zagrać w figurową grę wojenną i otrzymać magnes czy nalepkę z symbolami AK i Polski Walczącej.