Instytut Pamięci Narodowej w Szczecinie

W 2026 roku 17 Wielkopolska Brygada Zmechanizowana obchodzi swój jubileusz. Na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej brygada została sformowana w 1996 r. Brygada nosi imię generała broni Józefa Dowbora-Muśnickiego i konsekwentnie pielęgnuje dziedzictwo wielkopolskiego oręża, czerpiąc z tradycji 17 Pułku Piechoty oraz 17 Pułku Zmechanizowanego.

11 września 2026 r. o godz. 10.00 przy ul. Młyńskiej 1 w Międzyrzeczu w 30. rocznicę sformowania 17 Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej im. generała broni Józefa Dowbora-Muśnickiego, odbędzie się prezentacja muralu upamiętniającego jej patrona.

***

Generał broni Józef Dowbor-Muśnicki był organizatorem 1 Korpusu Polskiego w Rosji, który wsławił się m.in. zajęciem twierdzy w Bobrujsku. Do historii przeszedł także jako dowódca zwycięskiego powstania wielkopolskiego. Mimo początkowej niechęci ze strony Wielkopolan, z powierzonych zadań wywiązał się znakomicie. Wprowadzając obowiązkową służbę wojskową i powołując pod broń 11 roczników rekrutów, stworzył blisko 100-tysięczną armię, którą poprowadził do zwycięstwa!

Generał odszedł 26 października 1937 roku, nie wiedząc, że jego najbliżsi zapłacą za miłość do Ojczyzny najwyższą cenę. Etos patriotyczny, który zaszczepił w domu, kontynuowały jego córki. Obie stały się symbolem walki i ofiarami dwóch okrutnych totalitaryzmów:

• Janina Lewandowska, starsza córka generała, w chwil śmierci miała 32 lata. Była lotniczką i jedyną kobietą zamordowaną przez Sowietów w Katyniu.
• Agnieszka Dowbor-Muśnicka, młodsza córka, miała zaledwie 21 lat, kiedy za działalność konspiracyjną zginęła z rąk Niemców w podwarszawskich Palmirach.

Historia rodziny Dowbor-Muśnickich to poruszające świadectwo walki o wolną Polskę – od zwycięskich pól bitewnych Wielkopolski, po tragiczne lasy Katynia i Palmir.