English versionNarodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego jest to polskie święto państwowe, obchodzone od 2010 roku 1 sierpnia w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego. Święto zostało ustanowione 9 października 2009 roku z inicjatywy prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego.
Szczecin:
Obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Szczecinie odbędą się 31 lipca
o godz. 11.00 na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie w kwaterze 55A, rzędzie: 11 przy mogile nr. 14.
Odbędzie się tam prezentacja pomnika nagrobnego Ady Litten – uczestniczki Powstania Warszawskiego.
Ada Litten, córka Edwarda i Walerii, urodzona 23.02.1900 r. w Warszawie. Przed wybuchem wojny pracowała jako sekretarka w Państwowym Zakładzie Higieny w Warszawie
przy ul. Chocimskiej 24. Podczas powstania służyła w Placówce Informacyjnej kryptonim „Kowal” przy ul. Siennej 32, w ramach Oddziału VI Biura Informacji i Propagandy w Komendzie Głównej Armii Krajowej. W konspiracji posługiwała się pseudonimem „Kira”.
Po zakończeniu powstania trafiła do niewoli niemieckiej i została przetransportowana
do Stalagu IV B/H Zeithain stanowiącego podobóz Stalagu IV-B Mühlberg. Pod numerem obozowym 305353 w związku z odniesionymi ranami została osadzona w miejscowym szpitalu dla jeńców. Do kraju powróciła 16.05.1945 r. Zmarła 19.05.1977 r. Pochowana na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie w kwaterze 55A, rzędzie: 11 w mogile nr. 14. Odznaczona Medalem Zwycięstwa i Wolności. Decyzją Prezesa Instytutu Pamięci narodowej z dnia 03.10.2019 r., grób Ady Litten został wpisany do Ewidencji Grobów Weteranów Walk o Wolność i Niepodległość Polski pod nr.: 150.
Koszalin:
Obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Koszalinie rozpoczną się już
30 lipca. Tego dnia Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Koszalinie wraz ze Stowarzyszeniem „Pamięć w Fotografii” zapraszają do Przystanku Historia przy ul. Zwycięstwa 115 w Koszalinie na wyjątkowy wernisaż wystawy pt. „Bohaterowie '44 – historia zapisana w fotografii”. Autorzy projektu „Pamięć w Fotografii” – Karolina Świętosławska
i Marcin Bachtiak – poprzez współczesne fotografie uczestników Powstania Warszawskiego przybliżą historie ludzi, którzy 1 sierpnia 1944 roku stanęli do walki o wolność stolicy
i niepodległość Ojczyzny. Na wystawie zaprezentowanych zostanie kilkanaście wielkoformatowych portretów Powstańców Warszawskich. Każda fotografia to nie tylko obraz, lecz także niezwykła opowieść o odwadze, poświęceniu i pamięci. Podczas spotkania uczestnicy będą mieli okazję poznać losy bohaterów uwiecznionych na zdjęciach.
Wernisaż wystawy odbędzie się 30 lipca o godz. 17.00.
31 lipca, w godzinach od 10.00 do 15.00, zapraszamy mieszkańców Koszalina oraz turystów odwiedzających nasz region do zwiedzania wystawy. W programie przewidziano również prezentacje filmów poświęconych Powstaniu Warszawskiemu oraz zajęcia edukacyjne
dla zainteresowanych. Będzie można wówczas zagrać w prototyp figurkowej gry bitewnej "Godzina W", która w angażujący sposób rekonstruuje wydarzenia na warszawskiej Woli
w pierwszych dniach sierpnia 1944 roku – obronę cmentarza kalwińskiego przez batalion „Parasol”. Nie jest to typowa gra planszowa – teren zmagań (pole bitwy – makietę) tworzą modularne elementy zrobione ze styroduru, mchu stabilizowanego, płytek PCV czy gałęzi. Nie ma też planszy, a co za tym idzie – pól. Wszelkie ruchy i akcje odbywają się poprzez mierzenie miarką fizycznej odległości między modelami oraz rzutu kostkami. Gra przewidziana jest dla 2 do 14 graczy. Każdy gracz w ramach swojej drużyny dowodzi 1-7 żołnierzami Armii Krajowej, bądź Wermachtu i walczy o panowanie nad strategicznymi punktami rozmieszczonymi na makiecie. Pod koniec rundy sumuje się zdobyte punkty, za które można kupić specjalne karty aktywujące historyczne wydarzenia dające określone korzyści którejś ze stron.
***
Na mocy rozkazu dowódcy Armii Krajowej, gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” powstanie warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 r. o 17.00, tzw. godzinie „W”. Miało na celu wyzwolenie stolicy spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem do niej Armii Czerwonej. Armia Krajowa i władze Polskiego Państwa Podziemnego zamierzały ujawnić się i wystąpić wobec Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (utworzonego w Lublinie i zależnego od woli Stalina) w roli gospodarza (jako jedyna legalna władza niepodległej Rzeczypospolitej). Powstanie, planowane na kilka dni, upadło 3 października po 63 dniach walki.
Straty wśród ludności cywilnej szacowane są od 150 do 200 tys. osób. Przez następne miesiące Niemcy metodycznie rabowali, palili i wysadzali w powietrze kolejne części naszej stolicy. Wycofali się z niej ostatecznie 17 stycznia 1945 roku, umożliwiając wkroczenie do Warszawy oddziałom podporządkowanego komunistom Wojska Polskiego.