Instytut Pamięci Narodowej w Szczecinie

Naszą wystawę plenerową „Szachownica na bojowym kursie. Lotnictwo Wojskowe i Polskie Siły Powietrzne w latach 1939-1947" można od dziś oglądać na Rynku Staromiejskim w Koszalinie. W czwartek w południe odbył się jej wernisaż.

Dla przeciętnego człowieka historia polskiego lotnictwa to Żwirko i Wigura oraz Dywizjon 303. Prawda jest tymczasem taka, że polskich dywizjonów było w Wielkiej Bratni znacznie więcej a polskie lotnictwo walczyło także we wrześniu 1939 roku i w Afryce oraz nad Europą. To był wielki wysiłek zbrojny, wiele wykonanych zadań bojowych, wiele zrzuconych bomb i wiele niemieckich i włoskich samolotów zestrzelonych przez polskich myśliwców. Nie mamy świadomości, że w samej tylko Wielkiej Brytanii walczyło 17 tys. polskich lotników. (...) Wystawa prezentuje wszystkie polskie dywizjony, które walczyły w czasie II wojny światowej. Dywizjonowi 303 poświęcona jest jedna plansza a ta ekspozycja ma ich 28.

- powiedział dr Grzegorz Śliżewski, współautor wystawy, prezes Fundacji „Historia Skrzydłami Malowana”.

Tą wystawą chcemy trafić do szerokiego odbiorcy, ukazując pełną historię polskiego lotnictwa. Bo niestety w naszej zbiorowej świadomości o lotnictwie mówi się w kontekście Dywizjonu 303, sporadycznie niektórzy wiedzą o działaniach drużyny Skalskiego na niebie północnej Afryki. Tu pokazujemy ogrom wkładu polskich pilotów w czasie II wojny światowej, walki nie tylko nad Wielką Brytanią ale i misje bojowe bombowców, które miały ranić gospodarkę III Rzeszy oraz misje specjalne

- dodał Marcin Łatacz, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji IPN w Szczecinie.

Zwiedzający poznają historię Lotnictwa Wojskowego w kampanii polskiej 1939 r., gdy mimo przewagi niemieckiej Luftwaffe polscy piloci skutecznie bronili nieba nad Rzeczpospolitą, wykazując się wysokimi umiejętnościami, odwagą i determinacją.

Kolejna część wystawy poświęcona jest odtwarzaniu polskich sił lotniczych we Francji. Na początku 1940 r. rozpoczęto formowanie polskich jednostek lotniczych. W czasie kampanii francuskiej polscy piloci ponownie stanęli do walki z niemieckim przeciwnikiem, zapisując chlubną kartę w historii alianckiego lotnictwa.

Centralnym wątkiem ekspozycji jest działalność Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii. Po upadku Francji tysiące polskich lotników trafiło na Wyspy Brytyjskie, gdzie w strukturach Royal Air Force utworzono polskie dywizjony myśliwskie, bombowe i specjalnego przeznaczenia. Polacy walczyli w Bitwie o Anglię, osłaniali alianckie bombardowania, uczestniczyli w działaniach nad okupowaną Europą oraz wspierali operacje lądowe aż do zakończenia wojny. Ich profesjonalizm, skuteczność i poświęcenie sprawiły, że stali się jedną z najbardziej cenionych grup narodowościowych w RAF. Wystawa ukazuje również codzienność lotniczej służby – szkolenie, życie w bazach, współpracę z aliantami, technikę lotniczą oraz sylwetki najwybitniejszych pilotów, dowódców i personelu naziemnego.

Na wystawę autorstwa dr. Grzegorza Śliżewskiego oraz Roberta Gretzyngiera, prezes Fundacji Historycznej Lotnictwa Polskiego, składają się unikatowe zdjęcia ze zbiorów Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, Fundacji Historycznej Lotnictwa Polskiego, Fundacji "Historia Skrzydłami Malowana” i zbiorów prywatnych Pawła Tulińskiego.

Wystawa „Szachownica na bojowym kursie" towarzyszy konferencji „Historia Skrzydłami malowana” na temat polskiego lotnictwa, która potrwa od piątku do soboty w Koszalinie. W tegorocznej edycji konferencji weźmie w niej udział około stu uczestników.

Ekspozycję można oglądać na Rynku Staromiejskim w Koszalinie do 14 lipca, później będzie prezentowana w Muzeum Obrony Przeciwlotniczej w Koszalinie.