Plenerową wystawę „Wygnali Bieruta z trybuny" otworzyliśmy w centrum Szczecina – Szczecin, 17 kwietnia 2026

To wyjątkowa ekspozycja przygotowana przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie, która mówi o genezie, przebiegu i konsekwencjach wydarzeń, do których doszło podczas antykomunistycznej manifestacji harcerzy w czasie zlotu ZHP pod hasłem „Trzymamy Straż nad Odrą” w Szczecinie.

18.04.2026

Była to antykomunistyczna manifestacja harcerzy podczas zorganizowanego przez władzę pokazowego zlotu ZHP pod hasłem „Trzymamy Straż nad Odrą" w Szczecinie. 13 kwietnia 1946 roku w obecności Bolesława Bieruta na trybunie honorowej u stóp Wałów Chrobrego w Szczecinie młodzież skandowała „Mikołajczyk!", śpiewała „Sto lat" i wołała „Niech żyje!" widząc na trybunie wicepremiera rządu tymczasowego Stanisława Mikołajczyka. Wściekły Bolesław Bierut w pośpiechu opuścił trybunę honorową.

Kuratorzy wystawy: dr Artur Kubaj i Piotr Semka nazwali te wydarzenia po raz pierwszy właśnie „Szczecińskim Kwietniem 1946" wpisując je w cały ciąg wystąpień antykomunistycznych w Szczecinie od 1946 do 1989 roku i uznając rangę tego wydarzenia jako istotnego dla tożsamości miasta.

Naszą powinnością jest mówić o Szczecińskim Kwietniu 1946 roku jako wydarzeniu, które jest częścią drogi do wolności w niepokornym Szczecinie, takich jak Grudzień 1956 roku, Grudzień 1970 roku czy Sierpień 1980 roku

- podkreślił dyrektor Krzysztof Męciński otwierając wystawę.

Piotr Semka, który sam o sobie mówi że jest urodzony w Gdańsku, ale zafascynowany Szczecinem zwrócił się zaś do młodzieży obecnej na wernisażu - licealistów z IX Liceum Ogólnokształcącego im. Bohaterów Monte Cassino:

To właśnie tacy młodzi ludzie, jak wy wystąpili w 1946 roku przeciw komunistom w Szczecinie. Mieli odwagę, bo ten bunt jest przecież charakterystyczny dla młodego wieku. Ważne jest też to, że harcerzy poparli wtedy sami Szczecinianie

Drugi z autorów wystawy, dr Artur Kubaj ze szczecińskiego IPN zwrócił uwagę na nadzieje młodych ludzi związame z Mikołajczykiem, sprawiedliwymi, wolnymi wyborami oraz odsunięciem komunistów do władzy.

Na wystawę składają się plansze z archiwalnymi zdjęciami, dokumentami czy plakatami, ulotkami dotyczącymi tego wydarzenia i jego kontekstu. Jest m.in. zdjęcie zdenerwowanego wyraźnie Bolesława Bieruta ignorowanego wyraźnie przez komunistów wicepremiera Stanisława Mikołajczyka podczas drugiego dnia obchodów harcerskiego zlotu. Dr Artur Kubaj i Piotr Semka podkreślają, że to właśnie wydarzenia w Szczecinie spowodowały, że komunistyczne władze wykreśliły z kalendarza obchody święta Konstytucji 3 Maja.

Materiały, które widzimy na wystawie pochodzą z wielu źródeł: od Polskiej Agencji Prasowej, poprzez Muzeum Narodowe, Archiwum Państwowe po zbiory prywatne.

Popołudniu autorzy wystawy spotkali się z mieszkańcami Szczecina w Przystanku Historia. Podczas spotkania i dyskusji omówili wydarzenia podczas zlotu ZHP w 1946 r. w Szczecinie i ich konsekwencje.

Ekspozycja „Wygnali Bieruta z trybuny” będzie na Placu Zgody do końca maja. Później będzie prezentowana w innych miastach Polski.

 

 

 

 

 

do góry