Instytut Pamięci Narodowej w Szczecinie

24 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Z tej okazji na dyrektor Krzysztof Męciński udał się na największą szczecińską nekropolię, na której pochowani są Polacy, którzy w czasie II wojny światowe ratowali Żydów przed śmiercią z rąk niemieckich okupantów. Krzysztofowi Męcińskiemu i delegacji IPN towarzyszyli Róża Król, przewodnicząca szczecińskiego oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce oraz Przemysław Łukasiewicz, wnuk pochowanych na Cmentarzu Centralnym „Sprawiedliwych wśród Narodów świata” Łucji i Witalisa Łukasiewicz.
To od grobu jego babci, odnowionego przez IPN tak jak jeszcze kilka mogił „Sprawiedliwych” delegacja rozpoczęła składanie kwiatów na Cmentarzu Centralnym. 

Powinniśmy szczególnie dziś pamiętać o Polakach, którzy w czasie okupacji niemieckiej dokonywali czynów heroicznych, za które w okupowanej Polsce groziła kara śmierci. Nie tylko temu, kto ratował osoby narodowości żydowskiej, ale także całej jego rodzinie a nawet całej kamienicy. Oddajemy dziś hołd wszystkim, którzy zdobyli się na ten wielki gest człowieczeństwa

– mówił Krzysztof Męciński do obecnych podczas tego wydarzenia przedstawicieli mediów.

Przypomniał, że według szacunków Instytutu Pamięci Narodowej na Pomorzu Zachodnim osiedliło się ok. 50 „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata”, prawie połowa z nich pochowana jest na Cmentarzu Centralnym. Szczeciński Oddział Instytutu Pamięci Narodowej ocalił te groby, którym groziła likwidacja, a dla sześciu wykonał nowe pomniki nagrobne, m.in. na grobach Łucji Łukasiewicz i Witalisa Łukasiewicz.

Każdy z tych grobów jest zadbany, z umieszczoną na nim informacją, że spoczywa tu osoba odznaczona medalem „Sprawiedliwego wśród Narodów Świata”

– zaznaczył Krzysztof Męciński. Podkreślił także, że to właśnie Polacy są największą grupą narodowościową wyróżnioną tym medalem. To ponad 7300 osób, a nie wszyscy, którzy pomagali Żydom ten tytuł otrzymali.

***

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką został ustanowiony w 2018 roku przez parlament z inicjatywy Prezydenta Andrzeja Dudy. 24 marca jest datą symboliczną, gdyż tego dnia w 1944 roku dokonano egzekucji na bł. Rodzinie Ulmów. Nad ranem w Markowej niemieccy żandarmi zamordowali ośmioro Żydów oraz ukrywających ich Józefa Ulmę i będącą w zaawansowanej ciąży jego żonę Wiktorię. Niemcy zabili też szóstkę ich dzieci.