Instytut Pamięci Narodowej w Szczecinie

W związku z dewastacją pomnika Na Chwałę Armii Krajowej na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie, odbył się briefing prasowy Krzysztofa Męcińskiego – dyrektora IPN Oddział w Szczecinie. Zniszczenie pomnika nastąpiło tuż przed Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej, uchwalonym w 2025 r. przypadającym w rocznicę przemianowania Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową.

Dyrektor przypomniał, ogromne znaczenie Armii Krajowej i przywiązanie do jej dziedzictwa narodu polskiego.

Do dziedzictwa AK nawiązywali żołnierze drugiej konspiracji czyli żołnierze podziemia antykomunistycznego jak również (…) organizacje młodzieżowe które w okresie stalinowskim walczyły z systemem komunistycznym (…) , Solidarność (…), współczesne wojsko. Znak Polski Walczącej jest na odznakach rozpoznawczych Wojsk Obrony Terytorialnej. Do tradycji AK nawiązują też wojska specjalne.

Krzysztof Męciński podkreślił, że

Miejsca pamięci są pod ochroną państwa polskiego.(…) Na znieważanie tego symbolu, na dewastację miejsc pamięci, których oddajemy hołd żołnierzom Armii Krajowej, Polskiemu Państwu Podziemnemu nie ma naszej zgody! (...) Odpowiednie organy powinny się zająć wyjaśnieniem tej sprawy. Brak reakcji jest przyzwoleniem na takie haniebne czyny.

Podczas briefingu media zostały poinfowane o krokach podjętych przez szczeciński IPN

Po rozmowie z naczelnikiem Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Markiem Rabiegą i panią prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Szczecin podjąłem decyzję aby skierować zawiadomienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa.

Na koniec dyrektor Męciński podziękował Zakładowi Usług Komunalnych za szybkie usunięcie zanieczyszczeń, które znalazły się na pomniku.

***

Armia Krajowa była jednym z najważniejszych symboli niepodległości. Skupiła się w niej niemal cała patriotycznie nastawiona część narodu polskiego. Przemianowanie ZWZ na AK było istotnym aktem politycznym oraz symbolicznym. Miało pokazać, że w Polsce cały czas toczy się walka, trwają działania dywersyjne i przygotowania do wielkiej akcji zbrojnej, jaką ma być powstanie powszechne (akcja „Burza”). Armia Krajowa była armią, która toczyła walkę z okupantem i była bardzo istotnym wkładem w działania zbrojne koalicji antyhitlerowskiej. Wymiar symboliczny przemianowania ZWZ na Armię Krajową ukazywał, że istnieją trzy części Polskich Sił Zbrojnych: Armia Polska na Zachodzie, Armia Polska w ZSRS i Armia Krajowa, z których ta ostatnia prowadziła najintensywniej ówcześnie walkę zbrojną. Innym powodem zmiany nazwy był proces scalania wszystkich konspiracyjnych sił zbrojnych w Polsce. W kraju, który znalazł się pod okupacją, zaczęły powstawać liczne organizacje konspiracyjne. Tworzyły je zarówno ugrupowania polityczne, jak i organizacje społeczne czy wreszcie sami żołnierze.

Pomnik autorstwa Macieja Prauzińskiego powstał w 2004 r. w hołdzie poległym
i pomordowanym w latach 1939-1956 żołnierzom Armii Krajowej i innych organizacji zbrojnych podziemnego państwa polskiego. ZWZ na AK