✝️ 20 listopada 2024 roku zmarła w wieku 98 lat Pani porucznik Alicja Uczciwek ps. „Roma”.
W szeregi Armii Krajowej wstąpiła mając 16 lat. Była łączniczką i kurierką 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK. Trafiła do plutonu łączności. Dywizja walczyła z Ukraińską Powstańczą Armią, głównie broniąc miejscowych Polaków.
Polscy partyzanci zarządzali zgrupowaniem mieszkańców polskich wsi w kilku miejscach – ułatwiło to samoobronę, udało się uniknąć rzezi i mordów. Po wojnie Alicja Uczciwek mieszkała w Szczecinie. Była członkiem Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg w Szczecinie i Stowarzyszenia Kresy Wschodnie - Dziedzictwo i Pamięć.
Pogrzeb bohaterki odbył się 26 listopada, nabożeństwo w kościele pw. Świętej Rodziny w Szczecinie a odprawił proboszcz, ks. kan. dr Krzysztof Cichal.
✝️ 20 grudnia 2024 r. zmarł płk Bolesław Zbigniew Pawłowski ps. „Lanca”. Był synem zawodowego podoficera Wojska Polskiego, II wojnę światową spędził wraz z rodziną w Tomaszowie Lubelskim. Po zaprzysiężeniu w 1942 roku do Armii Krajowej został przyjęty do kompanii leśnej plutonowego Józefa Bomby „Gaja” oraz do kancelarii Wojskowej Służby Ochrony Powstania w Tomaszowie Lubelskim. Uczestniczył w akcji „Burza”. Po wojnie został dyplomowanym lekarzem-neurologiem. Był także honorowym prezesem Szczecińskiego Oddziału Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
Podczas swoich setnych urodzin podkreślał, że pomimo niebezpieczeństw czyhających podczas okupacji „nikt nie uważał się za bohatera”. Mówił, że w odrodzonej, niepodległej Rzeczypospolitej panował powszechny, ogromny szacunek dla symboli narodowych. Jako przykład podał wrześniowe święto 71. Pułku Piechoty, który stacjonował w Zambrowie i brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Pułkownik wspominał, że „gdy w święto pułku na terenie jednostki orkiestra grała hymn państwowy, ten był słyszany w całej miejscowości. Wszyscy wtedy stawali na baczność, odwróceni w stronę koszar pułku”.
Pan Pułkownik Bolesław Pawłowski był wzorem do naśladowania dla współczesnych żołnierzy a dla nas symbolem walki o wolność Ojczyzny i cnót obywatelskich.
✝️ 1 kwietnia 2025 zmarła Pani Porucznik Krystyna Barbara Bogdanowicz, ps. "Czerwień". W czasie II wojny światowej była łączniczką 24 Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, Obwód Brasław. Jej mężem był Paweł Bogdanowicz ps. „Pawełek”, również żołnierz 24 Wileńskiej Brygady AK. Oboje służyli u mjr Jana Koplewskiego ps. „Bezmian". Po zakończeniu działań wojennych Krystyna Bogdanowicz przyjechała wraz z mężem do Szczecina, gdzie pracowała jako pracownik administracyjny w szkołach średnich. W 1989 roku była wspólnie z mężem współzałożycielką Koła Kresowego Światowego Związku Żołnierzy AK w Szczecinie.
✝️ 10 czerwca 2025 zmarł Wiesław Antoni Nadratowski, działacz opozycji antykomunistycznej odznaczony m.in. Krzyżem Wolności i Solidarności i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Od 1974 r. angażował się w Parafii św. Stanisława Kostki, biorąc udział w akcjach społecznych i patriotycznych. Uczestniczył w budowie miejsca oazowego w Rzepinie, co stało się przyczyną inwigilacji przez milicję obywatelską i służbę bezpieczeństwa. Pracując w Stoczni Szczecińskiej od 1980 r. był aktywnym członkiem NSZZ „Solidarność”. Po wprowadzeniu stanu wojennego działał w podziemnych strukturach zdelegalizowanego związku, zbierał pieniądze, żywność i leki dla rodzin osób internowanych. Brał udział w Mszach Świętych za Ojczyznę. Zajmował się kolportażem ulotek i prasy bezdebitowej, m.in.: „Jedność”, „Obraz”, „Tygodnik Wojenny” na terenie stoczni i Parafii św. Stanisława Kostki. Za kolportaż był przesłuchiwany, zastraszany i bity przez Służbę Bezpieczeństwa. Działalność zakończył po zamknięciu obrad Okrągłego Stołu w 1989 r.
✝️ 4 lipca 2025 zmarł Ryszard Wyżga, internowany działacz „Solidarności” w Szczecinie, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Wolności i Solidarności.
W sierpniu 1980 r. był członkiem Komitetu Strajkowego w Kombinacie Budownictwa Ogólnego Nr 1 w Szczecinie i delegatem Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego na rozmowy z Komisją Rządową. Po powstaniu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” organizował struktury związku w KBO Nr 1 w Szczecinie i zasiadał jako członek w Komisji Zakładowej. Po wprowadzeniu stanu wojennego kontynuował działalność w podziemnych strukturach Związku. Był członkiem Tymczasowej Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” w KBO, zbierał składki na działalność związkową, organizował druk i kolportaż zakazanych wydawnictw, był kurierem i łącznikiem pomiędzy strukturami warszawskimi i szczecińskimi. Współpracował ze szczecińskim Radiem „Solidarność”. 20 sierpnia 1982 r. Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w Szczecinie wszczęła śledztwo w sprawie druku i kolportażu na terenie szczecińskich zakładów pracy zakazanych wydawnictw, m.in. pism: „Solidarność Feniks” i „ Ster- Głos Stoczni Podziemnej”. 25 sierpnia 1982 r. został aresztowany z powodu zaangażowania w przygotowania do manifestacji w rocznicę podpisania porozumień sierpniowych, a 27 sierpnia 1982 r. internowany z tego powodu. Został osadzony w Ośrodku Odosobnienia w Wierzchowie Pomorskim. W czasie pobytu w ośrodku odosobnienia 5 listopada 1982 r. został tymczasowo aresztowany przez WPG w Szczecinie w związku z prowadzonym śledztwem, dotyczącym druku i kolportażu wydawnictw bezdebitowych na terenie szczecińskich zakładów pracy. Tego samego dnia zbiegł z budynku WPG w Szczecinie i zaczął się ukrywać. Wystawiono za nim list gończy. Został zatrzymany 11 marca 1983 r. w Szczecinie i osadzony w Areszcie Śledczym. 28 lipca 1983 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w Szczecinie, na podstawie ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1983 r., umorzył śledztwo, a 29 lipca 1983 r. został zwolniony z aresztu. W grudniu 1983 r. wyjechał na pobyt stały do Republiki Federalnej Niemiec. Tam zmarł 2 lipca w wieku 79 lat.
✝️ 12 października 2025 zmarł Ryszard Torzewski, działacz opozycji antykomunistycznej, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Wolności i Solidarności.
W sierpniu 1980 r. wspierał Komitet Strajkowy w Stoczni Szczecińskiej, poprzez dostarczanie żywności dla strajkujących oraz przekazywanie informacji. Po zakończeniu strajków, zakładał NSZZ „Solidarność” Rolniczą w Kamieniu Pomorskim, Czarnocinie i Żarnowie. W czasie stanu wojennego ukrywał części sprzętu poligraficznego oraz tworzył podziemne komórki związkowe w terenie. Wspomagał rodziny osób internowanych, więzionych i zwolnionych z pracy.
Zajmował się kolportażem prasy podziemnej tj.: Grot, Robotnik, Tygodnik Wojenny, Tygodnik Mazowsze, Obraz oraz kalendarzy i cegiełek. Powielał tzw. znaczki pocztowe z podobiznami osób aresztowanych. Fotografował manifestacje oraz uroczystości kościelne, a negatywy były wysyłane za granicę. Uczestniczył w organizacji nielegalnych spotkań w kościele w Stepnicy, Mszach Świętych za Ojczyznę oraz tzw. Uniwersytecie Latającym. Jego aktywna działalność opozycyjna trwała nieprzerwanie do 1989 roku.
Z powodu działalności opozycyjnej spotkały go szykany ze strony Służby Bezpieczeństwa w postaci rewizji miejsca zamieszkania oraz przesłuchań, podczas których był bity i zastraszany.
✝️ 27 października 2025 w wieku 87 lat zmarł Michał Achramowicz, działacz opozycji antykomunistycznej, odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności
W marcu 1968 r. uczestniczył w wiecach studenckich w Szczecinie. W grudniu 1970 r. i styczniu 1971 r. brał udział w strajkach okupacyjnych w Zarządzie Portu Szczecin (ZPS). W 1976 r. zbierał podpisy wśród pracowników ZPS pod petycją do Rady Państwa w obronie robotników protestujących w Radomiu. W okresie 18-30.08.1980 r. uczestniczył w strajku w ZPS.
We wrześniu 1980 r. został członkiem „Solidarności”. Działalność podziemną rozpoczął po pacyfikacji strajku przez ZOMO w grudniu 1980 r. Zbierał składki na działalność związkową oraz pomoc dla represjonowanych i ich rodzin. Kolportował ulotki i wydawnictwa podziemne, m.in. „BIS”, „CDN”, „Jedność”, „Grot”.
W latach 1982-1989 zaangażował się w pracę Duszpasterstwa Ludzi Pracy przy parafii św. Stanisława Kostki w Szczecinie. Współorganizował Msze Św. za Ojczyznę.
Ponadto był współorganizatorem Komitetu Założycielskiego „S” Pracowników Zarządu Portu Szczecin-Świnoujście. W okresie 18.08-04.09.1988 r. współorganizował i uczestniczył w strajku w ZPSŚ. Został członkiem kolejnego postrajkowego Komitetu Założycielskiego „S” Pracowników ZPSŚ. W 1989 r. uczestniczył w kampanii wyborczej Komitetu Obywatelskiego „S”.
Ze względu na swoją działalność opozycyjną był wielokrotnie przesłuchiwany.