W przededniu 34. rocznicy podpisania porozumień sierpniowych w Szczecinie, 29 sierpnia 2014 r. o godz. 12.00, w siedzibie Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego przy Wałach Chrobrego 4 odbędzie się uroczystość wręczenia odznaczeń państwowych działaczom opozycji niepodległościowej z lat 1981–1989.
Krzyżem Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski odznaczony zostanie Pan Leszek Smykowski.
Pan Leszek Smykowski od 1978 r. uczestniczył w Duszpasterstwie Akademickim ks. Tadeusza Czapigi oraz o. Huberta Czumy. W okresie 1978/1979 utrzymywał kontakt z członkami Studenckiego Klubu Solidarności, m.in. Piotrem Gonerko, Jarosławem Jasińskim i Agnieszką Chałubińską. W październiku 1980 r. był współzałożycielem Niezależnego Zrzeszenia Studentów w Szczecinie. W lutym 1981 r. uczestniczył w strajkach studenckich, dotyczących rejestracji NZS. Następnie pełnił funkcję szefa drukarni NZS do 13 grudnia 1981 r. Od roku 1982 był członkiem Akademickiego Ruchu Oporu, drukował biuletyn „ARO". Współorganizator „spotkań z historią" w ramach Duszpasterstwa Akademickiego, uczestnik demonstracji patriotycznych z „okazji 11 Listopada" oraz „3 Maja". Był założycielem samokształceniowego „Koła Historycznego" dla studentów i młodzieży. Organizator struktur KPN w dawnych województwach: szczecińskim, gorzowskim, koszalińskim, słupskim. Zajmował się kolportażem kaset, książek oraz „Przeglądu Wiadomości Agencyjnych'', „Gazety Polskiej", „Drogi". Pomysłodawca i wykonawca w 1987 r. transparentu „Wolni i Niepodlegli", który zawisł na murach klasztoru na Jasnej Górze z okazji wizyty Papieża Jana Pawła II. Z dokumentów zachowanych w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej wynika, iż Pan Leszek Smykowski w latach 1988–1989 został objęty kontrolą operacyjną przez Wydz. III WUSW w Szczecinie.
Krzyżem Wolności i Solidarności odznaczeni zostaną Pani Magdalena Plater-Zyberk oraz Panowie: Mariusz Kierasiński i Krzysztof Skarbek.
Pani Magdalena Zofia Plater-Zyberk – absolwentka Wydziału Matematyczno-Fizyczno-Chemicznego Uniwersytetu Szczecińskiego (1989), mgr techniki i informatyki. Podczas nauki w liceum uczestniczyła w Duszpasterstwie Akademickim u oo. jezuitów, księży chrystusowców i w parafii pw. Św. Józefa. W latach 1982–1989 kolporterka podziemnych wydawnictw szczecińskich i wydawnictw NOWa, Krąg, ulotek, znaczków w środowisku medycznym i prawniczym. W 1988 r. współzałożycielka tzw. II Niezależnego Zrzeszenia Studentów na Uniwersytecie Szczecińskim. Wielokrotna uczestniczka wieców protestacyjnych i współwykonawczyni transparentów „Sowieci do domu", „Homa do doma". Do 1989 r. przez kontakty w DA współpracowniczka FMW i Ruchu WiP w kolportażu i akcjach ulotkowych. W 1988 r. członek tzw. Grupy Pomocowej powołanej u oo. jezuitów mającej na celu logistyczne wspomaganie strajków przełomu sierpnia/września 1988, m.in. w Porcie Szczecińskim, zajezdniach tramwajowych i autobusowych – odpowiedzialna za przygotowanie i prowadzenie koncertów dla strajkujących (dla rozładowywania napięć), pełnienie nocnych dyżurów, oprawę mszy św. i przekaz informacji do rodzin strajkujących. W 1988 r. współorganizatorka wystawy w rocznicę śmierci ks. Jerzego Popiełuszki, twórczyni plakatu i odpowiedzialna za informację na mieście. W czerwcu 1989 r. współpracowniczka OKP Ziemi Szczecińskiej, mąż zaufania „S" na Wydziale Architektury i Budownictwa Politechniki Szczecińskiej.
Pan Mariusz Kierasiński w latach 1981–1982 był pracownikiem Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego. Od grudnia 1981 r. członek „Solidarności". W dniach 13–16 grudnia 1981 r. uczestniczył w strajku w Stoczni. W 1982 r. wszedł w skład zespołu redakcyjnego podziemnego pisma „Kotwica", którego również był pomysłodawcą. Za druk oraz kolportaż czasopisma NSZZ „Solidarność" „Kotwica" na mocy postanowienia Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Szczecinie z dnia 12 lipca 1982 r. został aresztowany i osadzony w Areszcie Śledczym w Szczecinie. Dnia 21 lipca 1982 r. został zwolniony ze względów zdrowotnych. Po wyjściu na wolność nadal zajmował się drukiem oraz kolportażem podziemnych wydawnictw oraz ulotek. W latach 1983–1984 wchodził w skład katolickiej grupy Odrodzenie. Za udział w demonstracjach był wielokrotnie zatrzymywany i poddawany rewizjom.
Pan Krzysztof Skarbek w dn. 13–25.03.1968 r. był uczestnikiem demonstracji w Poznaniu. W okresie 19–30 sierpnia 1980 r. współorganizator strajku okupacyjnego w Policach, członek Komitetu Założycielskiego, a następnie Komisji Wydziałowej NSZZ „Solidarność" Zakładów Chemicznych w Policach. W stanie wojennym uczestnik protestu w zmilitaryzowanych Policach, organizator pomocy represjonowanym i ich rodzinom. Od początku 1982 r. działacz podziemnych struktur NSZZ „Solidarność", współzałożyciel, autor, kolporter nielegalnych wydawnictw („Jedność", „Obraz", „Grot"). W 1982 r. informator o działaniach opozycji w Wojskowym Obozie Specjalnym w Budowie k. Drawska Pomorskiego. Zwalniany z pracy, przesłuchiwany, poddawany rewizjom. Za swoją działalność w latach 1981–1986 rozpracowywany przez szczecińską Służbę Bezpieczeństwa.
Krzyż Wolności i Solidarności to polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej w PRL. Zostało ustanowione ustawą z dnia 5 sierpnia 2010. Po raz pierwszy Krzyż został nadany w czerwcu 2011 przy okazji obchodów 35. rocznicy Wydarzeń Radomskich. Krzyż Wolności i Solidarności jest nagrodą dla działaczy opozycji wobec dyktatury komunistycznej, którzy w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r., z wyłączeniem okresu od 31 sierpnia 1980 r. do 12 grudnia 1981 r., na terytorium Polski co najmniej przez rok:
- byli aktywnymi członkami nielegalnych organizacji, które stawiały sobie za cel odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL, lub
- prowadzili zagrożoną odpowiedzialnością karną lub represjami działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania praw człowieka w PRL.
Krzyż Wolności i Solidarności nadaje się również osobom, które w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r. na terytorium Polski ze względu na prowadzoną działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL lub też ze względu na świadome uczestnictwo w działaniach i manifestacjach mających taki cel:
- zostały zabite,
- doznały ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,
- przez łączny okres co najmniej 30 dni były więzione, aresztowane, internowane lub w inny sposób pozbawione wolności,
- zostały powołane na ćwiczenia wojskowe lub do odbycia zasadniczej służby wojskowej,
- były pozbawione prawa lub możliwości wykonywania zawodu lub podjęcia pracy przez okres co najmniej 6 miesięcy,
- zostały wydalone z wyższej uczelni lub szkoły na okres co najmniej 6 miesięcy.
Nie mają prawa do otrzymania Krzyża Wolności i Solidarności osoby:
- które byty pracownikami, funkcjonariuszami, żołnierzami organów bezpieczeństwa państwa określonych w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o IPN (DzU z 2007 r. nr 63, poz. 424, z późn. zm.), chyba że przedłożą dowody, że przed 4 czerwca 1989 r., bez wiedzy przełożonych czynnie wspierały osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania praw człowieka w PRL, albo
- co do których w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zachowały się dokumenty wytworzone przez nie lub przy ich udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nie w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez ww. organy.
Wnioski o nadanie Krzyża Wolności i Solidarności przedstawia Prezydentowi Prezes IPN, a w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego lub zamieszkałych stale za granicą – Prezes IPN w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zagranicznych.