English version
18–19 listopada 2014
Książnica Pomorska w Szczecinie
sala konferencyjna
(wejście od ul. Podgórnej 21/23)
Badania nad historią NRD i PRL w Polsce i Niemczech są bardzo zaawansowane. Ukazują się edycje źródeł, publikowane są monografie i organizowane są wystawy. Po otwarciu archiwów byłych służb specjalnych wzrosła znaczenie liczba publikacji na ten temat. Stopniowo coraz intensywniej rozwijane są również badania dotyczące zagadnień społecznych. Wpisując się w ten nurt, międzynarodowa konferencja chce dokonać wymiany wspólnych doświadczeń nad badaniami dotyczącymi postawy władz wobec środowisk, które odgrywały znaczącą rolę w kształtowaniu postaw społecznych (środowiska twórcze, naukowe, dziennikarskie, sportowe, kościelne), na bardzo różnych płaszczyznach. Zależało nam na udziale w tym przedsięwzięciu nie tylko badaczy związanych z naukami historycznymi, ale także socjologów, antropologów, literaturoznawców, filmoznawców, teatrologów czy krytyków sztuki. Nacisk chcielibyśmy położyć na współpracę władzy państwowej i jej organów w obu krajach (np. współpraca Stasi-SB w inwigilacji twórców czy wymiana doświadczeń pomiędzy urzędami cenzury).
Proponujemy obrady w ramach następujących modułów tematycznych:
1) Struktury władzy
Głównym punktem ciężkości są struktury władzy i ich funkcjonowanie. Interesują nas w ujęciu porównawczym: procesy tworzenia, przekształceń, korelacji w obu państwach i przyczyny zmian. Chcemy równocześnie uzyskać obraz nie tylko na poziomie centralnym, ale także lokalnym. Wchodząc w zagadnienia szczegółowe – interesuje nas np. sposób zarządzania wydawnictwami i skala ograniczeń na tym poziomie.
2) Ludzie
Liczymy nie tylko na przedstawienie biografii pojedynczych osób znaczących w kreowaniu polityki wobec tych środowisk, ale przede wszystkim na stworzenie portretów zbiorowych tej grupy osób. Chcemy uzyskać obraz takich grup, pokazać sposób ich funkcjonowania, znaleźć wspólny mianownik podejmowanych działań.
3) Założenia i praktyka
W tym module interesuje nas przedstawienie zakładanych przez władze rozwiązań w podejściu do tych środowisk i ich zastosowanie w praktyce na konkretnych przykładach, współpraca pomiędzy krajami, skala prowadzonych działań i wymierne skutki.
Konferencja odbywać się będzie w języku polskim i niemieckim. Jej organizatorami są Instytut Pamięci Narodowej oraz Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. Willy'ego Brandta Uniwersytetu Wrocławskiego.
Kontakt:
Sebastian Ligarski
Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN-KŚZpNP w
Szczecinie
ul. P. Skargi 14
71-422 Szczecin
sebastian.ligarski@ipn.gov.pl
tel. + 48 91/312 94 07
Dariusz Wojtaszyn
Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. Willy'ego
Brandta Uniwersytetu Wrocławskiego
ul. Strażnicza 1-3
50-206 Wrocław
wojtaszyn@wbz.uni.wroc.pl
tel. +48 71/375 95 16
Internationale Tagung
Ideologische Zusammenarbeit.
Die Staatsorgane angesichts meinungsbildender Personengruppen in der
Volksrepublik Polen und der Deutschen Demokratischen Republik
Szczecin (Stettin), 18.11.2014 – 19.11.2014
Die Geschichtsforschungen in Deutschland und Polen, die DDR und die Volksrepublik Polen umfassen, sind sehr fortgeschritten. Es erscheinen Quelleneditionen, Monografien und Ausstellungen werden veranstaltet. Nach dem freien Zugang zu den Archiven des ehemaligen Sicherheitsdienstes stieg die Anzahl der Publikationen zu diesem Thema bedeutend an. Auch die gesellschaftsbetreffenden Forschungen entwickeln sich immer intensiver. Die internationale Tagung folgt diesem Trend und beabsichtigt den Erfahrungsaustausch betreffend der Staatsorgane angesichts jener Personengruppen, die eine wesentliche Rolle in der Bildung gesellschaftlicher Haltung gespielt haben (Künstler-, Wissenschaftler-, Journalisten- und Sportlerkreise sowie Kirchenleute). An der Veranstaltung sollen nicht nur Historiker beteiligen, sondern auch Soziologen, Anthropologen, Literatur-, Film-, Theaterwissenschaftler und Kunstkritiker. Dabei möchten wir den Schwerpunkt auf die Zusammenarbeit zwischen den jeweiligen Staatsorganen in beiden Ländern legen (z.B. die Kooperation zwischen der Stasi und der SB bei der Überwachung von Künstler-Milieus oder beim Erfahrungsaustausch zwischen den jeweiligen Zensurämtern).
Wir bieten Diskussionsrunden innerhalb folgender Themenbereiche an:
1) Machtstrukturen
Den Hauptschwerpunkt bilden die Machtstrukturen und deren Funktionalität. Unser Interesse gilt vergleichsweise: den Schaffens- und Umformprozessen, der Wechselbeziehung in beiden Ländern und den Veränderungsursachen. Gleichzeitig möchten wir uns nicht nur auf zentraler sondern auch auf lokaler Ebene ein Bild machen. Insbesondere interessieren wir uns für die Methoden der Verlagsverwaltung und dafür, inwiefern die Einschränkungen auf dieser Ebene ausgeprägt waren.
2) Menschen
Wir zählen nicht nur auf die Präsentation von Biografien einzelner bedeutender Menschen, die für die Gestaltung der Politik jener Kreise verantwortlich waren, sondern in erster Linie auf die Kreierung von Sammelportraits dieser Personengruppe. Wir wollen ein Gesamtbild dieser Gruppe erschaffen, zeigen, wie sie funktionierten und ihre Handlungen auf einen gemeinsamen Nenner bringen.
3) Theorie und Praxis
Innerhalb dieses Bereichs legen wir den Fokus auf die Darlegung der von den Staatsorganen vorgelegten Lösungsvorschläge in Bezug auf diese Personengruppen. Die praktische Anwendung, die internationale Zusammenarbeit, das Handlungsspektrum und die Konsequenzen liegen dabei ebenfalls in unserem Augenmerk.
Die Konferenzsprachen sind Polnisch und Deutsch. Die Veranstalter sind das Institut für Nationales Gedenken sowie das Willy Brandt Zentrum für Deutschland- und Europastudien der Universität Wrocław.