English versionInstytut Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie oraz Miasto Szczecin zapraszają dziennikarzy na konferencję prasową, na której zostanie zaprezentowana nowo wydana przez szczeciński IPN publikacja Michała Paziewskiego pt. Grudzień 1970 w Szczecinie. Konferencja odbędzie się 17 grudnia 2013 r. o godz. 10.00 w Urzędzie Miasta Szczecin przy pl. Armii Krajowej 1, w sali 167. Udział zapowiedzieli Krzysztof Soska, zastępca prezydenta Szczecina, dr Michał Paziewski oraz dyrektor szczecińskiego oddziału IPN dr Marcin Stefaniak.
O książce:
Monografia Michała Paziewskiego Grudzień 1970 w Szczecinie, niejako wbrew tytułowi odnoszącemu się do stolicy Pomorza Zachodniego – jak napisał prof. Jerzy Eisler w jej recenzji – znacznie poszerza wiedzę o rewolcie robotniczej z przełomu 1970 i 1971 roku w całym naszym kraju. Eksplozja niezadowolenia szczecinian z 17 grudnia 1970 i skierowanie przeciwko niej milicji i wojska (co doprowadziło do kilkunastu ofiar śmiertelnych i ponad stu rannych), a następnie doskonale zorganizowany i dojrzały pięciodniowy strajk generalny w aglomeracji szczecińskiej, doprowadziły do obalenia Władysława Gomułki, przywódcy partii mieniącej się robotniczą. Było to ewenementem w dziejach obozu państw tzw. socjalistycznych. Dojrzałość tego niebywałego protestu przeciwko polityce komunistycznych władz powtórzona została miesiąc później, kiedy to robotnicy szczecińscy po raz pierwszy i jedyny zmusili komunistycznych liderów (Edward Gierek, Piotr Jaroszewicz, gen. Wojciech Jaruzelski, gen. Franciszek Szlachcic) do przyjazdu do strajkującej Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego oraz do kilkugodzinnych rozmów z robotnikami na ich terenie. Ostatnim akordem szczecińskiego, jak też gdańskiego Grudnia `70 na Wybrzeżu, były niezależne i pokojowe demonstracje, w swej istocie antygierkowskie, pochody pierwszomajowe stoczniowców z 1971 roku.
Autor na podstawie nierzadko dotychczas niewykorzystywanych źródeł, np. akt śledztwa Prokuratury Marynarki Wojennej w Gdyni, dotyczącego odpowiedzialności za decyzje użycia wówczas broni (przesłuchano ponad 4 tys. świadków, w tym blisko 1200 w Szczecinie) ukazał szczegółowy przebieg rewolty (w tym walkę o władzę na najwyższych stanowiskach w partii i państwie), jak też jej genezę czy następstwa. Prawie wszystkie załączone do pracy dokumenty, zdjęcia bądź ulotki dotychczas nie były publikowane, większość pochodzi z prywatnych zbiorów.
Grudzień `70, to zapewne najważniejsze społeczno-polityczne rozdroże w dziejach Polski Ludowej, wzbogacone 10 lat później o doświadczenia Sierpnia `80, sytuuje Szczecin obok kilku innych środkowoeuropejskich miast wolności: Berlina, gdzie 17 czerwca 1953 roku doszło do robotniczego powstania, Budapesztu, w którym jesienią 1956 roku miało miejsce krwawo stłumione przez Związek Radziecki wystąpienie ludności, czy Praskiej Wiosny 1968 roku, tak samo stłumionej wkroczeniem wojsk Układu Warszawskiego do Czechosłowacji.