English version
Uroczystości, zorganizowane przez szczeciński Oddział IPN i Stowarzyszenie „Katyń” odbyły się dziś, na dwa dni przed przypadającym 13 kwietnia Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. W tym roku wypada także 85 rocznica mordu dokonanego przez sowieckie NKWD na polskiej elicie. W obchodach na Cmentarzu Centralnym wzięli udział członkowie rodzin katyńskich, przybył szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell a także wojewoda zachodniopomorski Adam Rudawski, wicemarszałek Anna Bańkowska a dowódcą uroczystości był gen. Sławomir Dudczak - zastępca dowódcy, szef sztabu 12 Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej. Kompanię honorową wystawiła 12 Szczecińska Dywizja Zmechanizowana a oprawę muzyczną zapewniła Orkiestra Wojskowa ze Świnoujścia. W uroczystościach wzięli także udział przedstawiciele służb mundurowych, uczniowie i nauczyciele szczecińskich szkół czy członkowie organizacji społecznych.
Medalami „Pro Bono Poloniae” i „Pro Patria” Szef Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell udekorował podczas uroczystości osoby zasłużone dla upamiętniania ofiar Zbrodni Katyńskiej. Wśród nich pracowników szczecińskiego IPN. Medal „Pro Bono Poloniae” otrzymała bowiem naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Marzena Szulc i Rafał Raniowski - przewodniczący Stowarzyszenia „Katyń” a do niedawna pracownik szczecińskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Medale „Pro Patria” otrzymali natomiast dyrektor VII LO Bogdan Dziewulski, p.o. dowódcy 14 Zachodniopomorskiej Brygady Obrony Terytorialnej ppłk Rafał Gułajewski i st. chor. szt. Rafał Mądry z 14 ZBOT oraz Małgorzata Stecewicz i Zbigniew Wolski.
W przemówieniu do zebranych podczas uroczystości Krzysztof Męciński podkreślał, że przez wiele lat za komunistycznych rządów w Polsce nie wolno było wspominać ofiar Zbrodni Katyńskiej. Mówiąc o „kłamstwie katyńskim” stwierdził, że stało się ono jednym z fundamentów komunistycznej Polski.
Mówienie prawdy o sprawcach tej zbrodni było surowo karane. Wystarczy wspomnieć nauczycielkę Marię Odyniec, która za mówienie prawdy o Katyniu została skazana na pięć lat więzienia pomimo, że pozostawiła w domu półtoraroczne dziecko
- mówił dyrektor Krzysztof Męciński. Dodał, że Szczecin po wojnie stał się domem dla około 400 rodzin katyńskich.
Od 26 lat o pamięć w wymiarze badań naukowych, edukacji, upamiętniania w przestrzeni publicznej a także zabezpieczani spuścizny archiwalnej Rodzin Katyńskich dba Instytut Pamięci Narodowej a od 20 lat Oddział w Szczecinie, którym mam zaszczyt kierować
- przypominał dyrektor Krzysztof Męciński.
Podczas uroczystości odczytano Apel Poległych a ku czci pomordowanych w Katyniu wojsko oddało salwę honorową. Delegacje, wśród nich dyrektor szczecińskiego IPN Krzysztof Męciński, złożyły kwiaty pod Pomnikiem „Krzyż Katyński”. Po zakończonej uroczystości członkowie Stowarzyszenia Katyń oraz dyrektor IPN Krzysztof Męciński wraz z pracownikami zapalili znicze na grobie zamordowanego w Charkowie Juliana Grunera i jego córki Ewy Gruner Żarnoch a także na grobie Jolanty Turlińskiej - Kępys - byłej prezes Stowarzyszenia Katyń.
***
Dzień Pamięci obchodzony jest w rocznicę opublikowania przez Niemców w 1943 roku informacji o odkryciu na terenie Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich masowych grobów oficerów Wojska Polskiego. W trakcie działań zbrojnych oraz prewencyjnych aresztowań do sowieckich obozów i miejsc odosobnienia trafili polscy oficerowie, podoficerowie, szeregowi i osoby cywilne. Związek Radziecki przyznał się oficjalnie do popełnienia zbrodni dopiero po pięćdziesięciu latach od dokonania mordu tj. 13 kwietnia 1990 roku, kiedy to władze rosyjskie przekazały listy przewozowe NKWD z obozów w Kozielsku i Ostaszkowie oraz spis jeńców obozu w Starobielsku.
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 listopada 2007 roku o ustanowieniu Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, głosi: „W hołdzie Ofiarom Zbrodni Katyńskiej oraz dla uczczenia pamięci wszystkich wymordowanych przez NKWD na mocy decyzji naczelnych władz Związku Sowieckiego z 5 marca 1940 r., Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia dzień 13 kwietnia Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej"