English version
W środę po południu przy pomniku spotkali się dyrektor szczecińskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Krzysztof Męciński, konsul generalny Węgier w Gdańsku dr Pál Attila Illés oraz węgierscy żołnierze z Wielonarodowego Korpusu Północ-Wschód w Szczecinie, przedstawiciele służb mundurowych oraz delegacja uczniów ze Szkoły Podstawowej im. Bolesława Krzywoustego w Wolinie, która współpracuje z węgierską szkołą w Ajak. Delegacje złożyły kwiaty, by następnie udać się na okolicznościowy koncert do Pałacu pod Globusem Akademii Sztuki w Szczecinie.
Cieszę się, że możemy nasze święto narodowe obchodzić właśnie w Szczecinie. Wydarzenia w 1956 roku na Węgrzech a potem w Szczecinie na zawsze połączyły nasze miasta: Szczecin i Budapeszt. My, Węgrzy i Polacy musimy współpracować tak, jak wtedy. Wówczas walczyliśmy o wolność dziś współpracujemy
- mówił konsul generalny Węgier w Gdańsku dr Pál Attila Illés.
68 lat temu rozpoczęło się powstanie na Węgrzech. To wydarzenie kosztowało krew wiele istnień ludzkich. My Polacy i Węgrzy posiadamy w sobie ten gen wolności i dlatego ruszyliśmy z pomocą dla krwawiących wtedy Węgrów. W tę pomoc bardzo mocno zaangażowali się Szczecinianie. Musimy pamiętać o tamtych czasach
- dodał dyrektor szczecińskiego Oddziału IPN Krzysztof Męciński.
Koncert fortepianowy pt. „Dwa narody o wolność i niepodległość” wykonała mieszkająca w USA węgierska pianistka Éva Polgár. Zagrała utwory autorstwa najsłynniejszych kompozytorów obu narodów: Fryderyka Chopina i Franciszka Liszta.
***
Związki pomiędzy naszymi krajami pojawiły się już w XI i XII wieku, kiedy Polska i Węgry zawierały sojusze antyniemieckie. W czasach komunizmu solidarnościowy protest węgierskich studentów, w związku z wystąpieniami polskich robotników w Poznaniu w 1956 r., przerodził się w powstanie, krwawo stłumione przez sowieckie czołgi. Mieszkańcy Szczecina zbierali środki, materiały, pieniądze oraz cenną dla rannych w starciach krew. Csepel było miastem partnerskim dla Szczecina, w którym znajdowały się stocznie i to właśnie do XXI dzielnicy robotniczej w Budapeszcie trafiły szczecińskie dary. 10 grudnia 1956 r. mieszkańcy Szczecina zademonstrowali swoją antysowieckość i w ten sposób poparli Państwo Węgierskie na ulicach swojego miasta.
Pomnik „Chłopca z Pesztu" autorstwa Richarda Juhy został ufundowany przez Radę XXI dzielnicy Budapesztu Csepel w 60. rocznicę Rewolucji Węgierskiej 1956 r. i odsłonięty 9 grudnia 2016 r. na znak solidarności i wdzięczności narodu węgierskiego za pomoc Szczecina okazaną mieszkańcom dzielnicy. Przedstawia 17-letniego chłopca z Budapesztu, który wierzy w zwycięstwo i odzyskanie wolności, dlatego jego twarz jest rozpromieniona. Jest on symbolem pamięci o wydarzeniach węgierskiego października 1956 r.