Instytut Pamięci Narodowej - Szczecin

https://szczecin.ipn.gov.pl/pl9/aktualnosci/179605,Przystanek-Historia-Ziemianie-wobec-wojny-organizacja-i-dzialalnosc-zrzeszenia-q.html
27.02.2026, 15:53

Przystanek Historia: Ziemianie wobec wojny - organizacja i działalność zrzeszenia "Tarcza"-"Uprawa"-"Opieka"-"S-1" [ROZMOWA] – Szczecin, 23 lutego 2023.

24.02.2023

Przedmiotem rozmowy podczas wczorajszego spotkania była przemilczana w okresie PRL szeroka akcja polskich ziemian, która przybrała kryptonim „Uprawa”-„Tarcza”. Akcja, której nadano ramy organizacyjne, rozwinęła swoją działalność w czasie wojny na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Koncepcja powołania ziemiańskiej organizacji paramilitarnej zrodziła się wśród działaczy przedwojennego Związku Ziemian, zdelegalizowanego przez Niemców - Karola Tarnowskiego i Leona Krzeczunowicza. O tym, jak wartościowa była praca "Uprawy” jako zaplecza gospodarczego dla akcji niepodległościowej, świadczą słowa dowódcy AK, gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora”:

(...) Niezmiernie ważną i wprost nieocenioną była
stała, świetnie zorganizowana pomoc dla oddziałów
partyzanckich, które od lata 43 r. poczęły się mnożyć
jak grzyby po deszczu, a w rok później nasyciły
teren do takiego stopnia, że tylko opieka „Tarczy”
uchroniła je od głodu, demoralizacji i rabunku

Gościem Macieja Frycza był dr Marcin Chorązki (pracownik OBBH IPN w Krakowie)