Instytut Pamięci Narodowej w Szczecinie

10 lipca 2020 r. w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” w Szczecinie odbył się briefing prasowy podczas, którego dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie dr Paweł Skubisz, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Szczecinie Krzysztof Męciński wraz z Zarządem Stowarzyszenia Społecznego „Grudzień 70 - Styczeń 71” zaprezentowali koncepcję plastyczno-projektową nowego upamiętnienia ofiar grudniowej rewolty w 1970 r. w Szczecinie. 

Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie w ubiegłym tygodniu złożył wniosek do Biura Architekta Miasta Szczecin o wzniesienie nowego pomnika upamiętniającego ofiary Grudnia'70 oraz rozebranie dotychczasowego tj. Krzyża Męczeństwa Narodu Polskiego, zw. również Krzyżem Grudnia ’70, który został postawiony siłami społecznymi w 1999 r.

Jesteśmy zdeterminowani i robimy wszystko, żeby nowy pomnik odsłonięto na 50. rocznicę Grudnia ‘70. Nie wszystko zależy jednak od nas  – powiedział dr Paweł Skubisz, dyrektor Oddziału IPN w Szczecinie.

Na Cmentarzu Centralnym, w sąsiedztwie grobów większości Ofiar Grudnia 1970 r. w Szczecinie, znajduje się Krzyż Męczeństwa Narodu Polskiego, zw. również Krzyżem Grudnia ’70 – ustawiony w 1999 r., symbolizujący walkę wszystkich Polaków o niepodległość ojczyzny. Przymocowany do niego jest mniejszy krzyż, wykonany z katafalku, na którym stała trumna ks. Jerzego Popiełuszki. W tym miejscu corocznie spotykają się członkowie i sympatycy Stowarzyszenia Społecznego Grudzień ’70–Styczeń ’71, by oddać hołd wydarzeń sprzed pięciu dekad. Upamiętnienie, wzniesione niegdyś siłami społecznymi, nie spełnia już współczesnych standardów. Przypadająca w tym roku 50. rocznica rewolty grudniowej jest doskonałym momentem na przygotowanie nowego upamiętnienia, które z jednej strony nawiązywać będzie do idei spontanicznego dzieła szczecinian sprzed 21 lat, z drugiej zaś odmieni wygląd placu współczesną realizacją, zgodną z wytycznymi Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W efekcie planowanych działań powstanie pomnik o niebanalnej formie i bogatym przesłaniu ideowym, który pozwoli na godne upamiętnienie ofiar, a zarazem przyczyni się do uporządkowania alei cmentarnej i utworzenia przestrzeni dla rocznicowych uroczystości patriotycznych.

Dlatego jesteśmy wdzięczni i bardzo cieszymy się z inicjatywy IPN wzniesienia nowego pomnika. Będzie on godnym upamiętnieniem Grudnia ’70 – podkreśla Juliusz Słowacki, prezes Stowarzyszenia Społecznego „Grudzień 70 – Styczeń 71”​.

Autorem koncepcji i projektu pomnika jest Piotr Kudelski  architekt znany m.in. z zaprojektowania pomnika „Chwała Lotnikom Polskim”, który stanął na warszawskich Powązkach. Pomnik w całości zostanie sfinansowany ze środków Instytutu Pamięci Narodowej.

Sześcian symbolizuje m.in. wolność, o którą walczyli robotnicy w grudniu 1970 r. Nawiązuje też do symboliki kapliczek, często spotykanych w Polsce również w miejscu bitew, a trzeba sobie powiedzieć, że wydarzenia grudniowe były bitwą z reżimem komunistycznym – powiedział dr Paweł Skubisz, dyrektor Oddziału IPN w Szczecinie.

Planowane upamiętnienia (wizualizacja)

Dotychczasowe upamiętnienie