Nawigacja

Aktualności

Nie tak dawno temu - audycja IPN Szczecin i Radia Szczecin

W każdą niedzielę po godzinie 17:05 na antenie Radia Szczecin, wspólnie z zaproszonymi gośćmi odkrywane są kolejne tajemnice nie tak dawnej przeszłości. Audycja realizowana jest we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej Oddziałem w Szczecinie

Nie tak dawno temu ODC. 27 - "Wampir z Zagłębia"

Dziś wybierzemy się na Śląsk: Śląsk w momencie jego największego rozkwitu - budują się huty, powstają fabryki, prężnie działają kopalnie. Na najwyższym szczeblu wojewódzkich struktur PZPR stoi Edward Gierek, który wkrótce ma zostać pierwszym sekretarzem komitetu centralnego partii. Tymczasem kobiety w okolicy Sosnowca boją się wychodzić po zmroku. Boją się, że w ciemnych zaułkach może za nimi czaić się "Wampir”. Morduje kilkanaście kobiet – w tym bratanicę Edwarda Gierka, sprawa staje się głośna na cały kraj, a do ścigania mordercy oddelegowana zostaje bezprecedensowa liczba milicjantów, a potem nawet ubecja. W kręgu podejrzanych o zbrodnie na tle seksualnym znalazło się ponad dwa tysiące mężczyzn. Ostatecznie złapany, osądzony i stracony zostaje Zdzisław Marchwicki. Problem w tym, że prowadzone dochodzenie aż puchło od błędów, proces urągał jakimkolwiek standardom – nawet jak na czasy socjalizmu, a do zbrodni przyznał się kto inny...
LINK: https://radioszczecin.pl/413,34,nie-tak-dawno-temu-odc-27-wampir-z-zaglebia

Nie tak dawno temu odc. 26 "PEWEX - znamię luksusu"

Dziś zabieram was na zakupy, i to nie byle jakie! Będziemy pławić się w luksusie, a więc skosztujemy dobrej whisky, zapalimy zachodniego papieroska, zjemy amerykańską czekoladę, ubierzemy się w markowy ciuch, a może nawet wsiądziemy za kierownicę niemieckiego auta. A wszystko to za dolary. Odwiedzimy PEWEX. Sklepy mogą kojarzyć się różnie: ci, którzy w PRL mieli trochę amerykańskiej waluty pewnie wspominają je nieźle, a tych, którzy dolarów nie mieli mógł irytować zachodni świat wylewający się z witryn prosto na szare chodniki socjalistycznej codzienności. Tym, którzy urodzili się już po przemianach systemowych PEWEX pewnie nie zaimponowałby niczym, bo dziś zwykłe osiedlowe markety bywają lepiej zaopatrzone, ale musicie wiedzieć, że wtedy półki w innych sklepach nie uginały się pod jakościowymi towarami. Dlaczego PEWEXY w ogóle powstały? Skąd pochodził luksusowy towar? I jeszcze jedno: czy PEWEXY były jedynymi sklepami z zachodnimi preziosami?
LINK: https://radioszczecin.pl/413,33,nie-tak-dawno-temu-odc-26-pewex-znamie-luksusu

Nie tak dawno temu odc. 25 "Proces Jedenastu"

Po raz kolejny zabieram was… do piekła stanu wojennego. To jeden z punktów zwrotnych w powojennej historii Polski, bat na opozycję i kara za karnawał „Solidarności”. Wielu stan wojenny kojarzy się z trzynastym grudnia, mroźną zimą i brakiem "Teleranka", ale przecież od jego ogłoszenia do zawieszenia minął ponad rok, a do całkowitego zniesienia – dwa i pół roku. W tym czasie władza zatrzymała ponad 10 tysięcy działaczy opozycji, którzy trafili do ośrodków internowania. Część z nich osądzono i skazano na kary więzienia. Jednak jeden z procesów miał znaczenie szczególne, bo na ławie oskarżonych zasiadło jedenastu czołowych działaczy opozycji – między innymi późniejszy prezydent Szczecina Marian Jurczyk, ale w skład osławionej jedenastki wchodzili też Andrzej Gwiazda, Jacek Kuroń, Jan Rulewski, czy Adam Michnik . Wojciech Jaruzelski chciał ich przykładnie ukarać, jednocześnie osłabiając struktury opozycji ułatwiając im podjęcie decyzji o emigracji z kraju. Częściowo ten plan się powiódł, bo część działaczy faktycznie opuściła Polskę, ale sam proces okazał się blamażem dla władzy. Jak to się stało, że dobrze naoliwiona machina propagandowa, oraz wściekła chęć zemsty partii na działaczach nie wystarczyły do wsadzenia za kraty kilkunastu mężczyzn? Co więcej: tym mężczyznom postawiono zarzuty, za które groziła kara śmierci.
LINK: https://radioszczecin.pl/413,32,nie-tak-dawno-temu-odc-25-proces-jedenastu

Nie tak dawno temu odc. 24 "Sprawiedliwi"

Dziś postaramy się odpowiedzieć na kilka niezwykle trudnych pytań, bo i dotyczących niezwykle trudnego czasu. Jaka jest cena bohaterstwa? Jakie są jego oblicza? Jak wielu z nas byłoby stać na pomoc drugiemu człowiekowi, wiedząc, że możemy zapłacić za to cenę własnego życia? Przed takimi dylematami stanęła międzynarodowa społeczność w czasie II wojny światowej. Opętańcza agresja Adolfa Hitlera i niemieckiej III Rzeszy skupiła się przede wszystkim na Żydach, których zbrodniarze wojenni postanowili bezlitośnie eksterminować. Według danych Waszyngtońskiego Muzeum Holokaustu, Niemcy zamordowali ponad 3 miliony żydowskich obywateli Polski, ale co warto podkreślić – zabili też niemal 2 miliony obywateli Polski nieżydowskiego pochodzenia. Polacy ginęli również za pomoc Żydom - za to, że próbowali ukrywać ich w swoich domach, za to, że dzielili się z nimi swoim jedzeniem, za to, że pomagali im w ucieczce do bezpieczniejszego miejsca.
Wojna to przedsionek piekła, ale nawet w tym piekle znajdowali się ludzie, o których chcę wam opowiedzieć – o "Sprawiedliwych wśród Narodów Świata".
LINK: https://radioszczecin.pl/413,31,nie-tak-dawno-temu-odc-24-sprawiedliwi

Nie tak dawno temu odc. 23 "Kalibabka - Don Juan PRL-u"

Być może kojarzycie historię Simona Levieva? To młody mężczyzna z Izraela, o którym opowiada dość popularny ostatnio dokument „Oszust z Tindera”. Upraszczając: przystojniak ze skromnego domu udaje bogacza, żeby najpierw wzbudzić zaufanie kobiet, potem je w sobie rozkochać, żeby na końcu je okraść i zniknąć. Czy Simon Leviev zanim zajął się uwodzeniem mógł znać historię skromnego rybaka z Dziwnowa? Gdyby ją poznał dowiedziałby się kilku rzeczy: że to co robi wcale nie jest niczym nowatorskim, że oszukana kobieta jest bardziej niebezpieczna od grzechotnika, a przede wszystkim, że kara jest nieuchronna. Jerzy Kalibabka przechwalał się, że zdobył ponad 2 tysiące kobiet, tłumaczył, że jest po prostu kochliwy, a to co ukradł jednej kobiecie – dawał innej. Prowadził wystawne życie na koszt swoich ofiar, a na podstawie jego historii powstał w latach 80 całkiem popularny serial. Kim był „Tulipan”? Romantycznym złodziejem, a może – cynicznym damskim bokserem? Dziś postaramy się znaleźć odpowiedź na to pytanie.
LINK: https://radioszczecin.pl/413,30,nie-tak-dawno-temu-odc-23-kalibabka-don-juan-prl

Nie tak dawno temu odc. 22 "Jedenastka ze Szczecina"

Kiedy Wojciech Jaruzelski wprowadził stan wojenny opozycja nie chciała oddać swojej wolności tak po prostu. W Stoczni Szczecińskiej imienia Adolfa Warskiego wybuchł strajk, w którym wzięło udział kilka tysięcy osób. To właśnie wtedy władza otoczyła stocznię czołgami, które ostatecznie staranowały zakładowe bramy, a milicja i wojsko aresztowały organizatorów protestu. Tak właśnie przed oblicze zniewolonej przez komunistów Temidy trafiła jedenastka szczecińskich działaczy opozycji – pośród nich Andrzej Milczanowski, który w drodze na komendę żegnał się z życiem. Przesłuchania, podstawieni w celi szpicle, niepewność, zeznania przed uzbrojonymi prokuratorami, a w końcu podróż konwojem do Bydgoszczy, gdzie oskarżonych o wywrotową działalność czekało kilka niespodzianek. Mija 40 lat od chwili, kiedy wojskowy sędzia zawyrokował. To idealny moment, żeby przemówili również bohaterzy tamtych zdarzeń.
LINK: https://radioszczecin.pl/413,29,nie-tak-dawno-temu-odc-22-jedenastka-ze-szczecin

Nie tak dawno temu odc. 21 "Katastrofa rządowego Antonowa"

Wybierzemy się w okolice lotniska w Goleniowie śladem jednej z największych katastrof lotniczych w PRL. Pod koniec lutego 1973 roku z Okęcia startuje rządowy Antonow AN-24. Na jego pokładzie ministrowie spraw wewnętrznych PRL i Czechosłowacji – Wiesław Ociepka i Radko Kaska. Samolot startuje, choć meldunki pogodowe wskazywały jasno: warunki są bardzo trudne. Początkowo cofnięto nawet zgodę na lądowanie maszyny. Dochodzi do katastrofy, w której ginie 18 osób – pięcioro członków załogi oraz 13-osobowa delegacja, która jak na ironię początkowo miała do Szczecina dotrzeć pociągiem. Jakie były przyczyny katastrofy? Jakiego pokroju ludzie w niej zginęli? Czego w regionie mogła szukać delegacja z Czechosłowacji i jaką rolę w tej wyprawie miał odgrywać szczeciński port?
LINK: https://radioszczecin.pl/413,28,nie-tak-dawno-temu-odc-21-katastrofa-rzadowego-a

Nie tak dawno temu odc. 20 "Mięso w PRL"

Dziś zajmiemy się mięsem. Okazuje się, że to nie tylko podstawowy składnik diety, ale również... polityki. W czasach PRL mięso było dosłownie – sprawą życia i śmierci. Jego niedobory powodowały ogromny zamęt, wywoływały zamieszki, a dostawy w okresie stanu wojennego były narzędziem kontroli nad zbuntowanym społeczeństwem. Przez mięso ludzie trafiali do więzień, a niektórzy nawet na szubienicę. Jak to możliwe, że w kraju, którego gospodarka częściowo oparta była na produkcji rolnej, a przy tym hodowli zwierząt – mięsa zawsze brakowało? To znaczy – brakowało w oficjalnym obiegu, bo przecież poza nim mięso sprzedawano spod lady. Ale skąd wzięły się kartki? Czym były ogonki... i czemu Bareja pokazywał wszystkim jak wygląda baleron?
LINK: https://radioszczecin.pl/413,27,nie-tak-dawno-temu-odc-20-mieso-w-prl

Nie tak dawno temu odc. 19 "Komuna kołem się toczy"

Dziś wybierzemy się na wycieczkę w przeszłość, a poruszać się będziemy... rowerami. W Szczecinie, od kiedy tylko stał się on polskim miastem były do tego warunki: z wojennej zawieruchy ocalał tor kolarski, dziś imienia Zbysława Zająca. Patrol welodromu to człowiek - historia. Osiemnastokrotny mistrz Polski, czternastokrotny rekordzista Kraju, olimpijczyk. Pierwsze zawody kolarskie rozegrano w Szczecinie już w 1946 roku, a więc zaledwie rok po wojnie. Ze Szczecina pochodzą olimpijczycy, mistrzowie i medaliści, a dziś chwała miasta, które wiodło w tej dziedzinie prym jest mocno zakurzona, choć jeszcze nie tak dawno temu tryumfy święcił chociażby Damian Zieliński. Ale od miasta z taką historią można wymagać więcej. Jak tworzyło się w Szczecinie kolarstwo, komu tuż po wojnie chciało się jeździć, skąd pochodził sprzęt do treningów, skąd wzięli się trenerzy, i czy ten spot w Szczecinie... miał swoją ciemną stronę?
LINK: https://radioszczecin.pl/413,25,nie-tak-dawno-temu-odc-19-komuna-kolem-sie-toczy

Nie tak dawno temu odc. 18 "Nocne życie w PRL"

Dziś wspólnie wybierzemy się "w miasto". Sprawdzimy jak Szczecin bawił się nocami, jakie rozrywki zapewniało miasto – te oficjalne, te mniej oficjalne, aż w końcu te nielegalne. Mówiąc zupełnie wprost: dziś zajmiemy się prostytucją, bo jest to zagadnienie w PRL ogromnie szerokie, i nie chodzi tylko o rozrywkę. Szczecin jako miasto portowe gościł setki tysięcy marynarzy z całego świata, a jako miasto przygraniczne – również gości z innych krajów przybywających na przykład w interesach. To nie mogło ujść uwadze bezpieki, która chwytała się niemal każdego sposobu na zdobywanie przydatnych informacji. Niektóre prostytutki dorabiały się ogromnych wręcz pieniędzy, jeździły zachodnimi samochodami, ubierały się w najlepszych butikach. Z drugiej jednak strony prostytucję władza piętnowała – ale czy robiła to na poważnie?
LINK: https://radioszczecin.pl/413,24,nie-tak-dawno-temu-odc-18-nocne-zycie-w-prl

Nie tak dawno temu odc. 17 "Dziwnów - Komandosi PRL-u"

Dziś wspólnie wybierzemy nad morze, a konkretnie do Dziwnowa, która to miejscowość słynie z organizowania co roku „Festynów Komandosa”. To stosunkowo nowa świecka tradycja – odbyło się do tej pory 12 takich imprez. Tam tradycyjnie grochówka, strzelanie, rekonstrukcje i mundury. Można by rzec: wojskowy standard, ale w Dziwnowie chodzi o coś więcej. To właśnie tam powstały powojenne jednostki wojska polskiego, które można nazwać specjalnymi. Najpierw był tam Batalion Szturmowy, a potem 56. Kompania Specjalna, którą rozformowano w latach 90, a która dała podwaliny do utworzenia takich jednostek jak "GROM" czy Formoza. Ponieważ jednak oddziały komandosów rodziły się w czasach PRL, a rota przysięgi wojskowej najpierw mówiła o "przymierzu z Armią Radziecką", a później nieco oględniej o "braterstwie broni z sojuszniczymi armiami" – możemy zadać uzasadnione pytanie – komu polscy komandosi mieli służyć? Co robili na przykład w Czechosłowacji? I co się z nimi stało, kiedy jednostki rozwiązano? Ba, i dlaczego je rozwiązano. Na te pytania postaramy się odpowiedzieć z zaproszonymi gośćmi.
LINK: https://radioszczecin.pl/413,23,nie-tak-dawno-temu-odc-17-dziwnow-komandosi-prl-

Nie tak dawno temu odc. 16 "Gierek - historia prawdziwa"

W tym odcinku wrócimy do dramatycznych wydarzeń grudnia 1970 roku. To wtedy władza strzelała do robotników na Wybrzeżu, i to właśnie wtedy robotnicy w Szczecinie ruszyli na "Pałac Grubego", czyli podpalili gmach komitetu wojewódzkiego PZPR. Na ulicach miasta wojsko zabiło 16 osób z rozkazu Władysława Gomułki, który kazał otworzyć ogień do protestujących. Trudno wyobrazić sobie trudniejsze okoliczności do przejęcia władzy w Polsce, a to właśnie wtedy na czele partii stanął Edward Gierek – również ku uciesze Moskwy. Żeby uspokoić nastroje społeczne w styczniu jedzie na Wybrzeże i rozmawia ze stoczniowcami – również w Szczecinie. Co od nich usłyszał? Co im powiedział? Czy propaganda PRL myliła się podkreślając zupełną odmienność polityki nowego pierwszego sekretarza od jego poprzednika? Do kin tymczasem wszedł film "Gierek". W główną rolę wcielił się Michał Koterski. Na naszych oczach komunistyczny przywódca staje się więc postacią ze świata popkultury. Warto więc jego życiorysowi przyjrzeć się nieco dokładniej, zanim zawładnie nami literacka fikcja.
LINK: https://radioszczecin.pl/413,22,nie-tak-dawno-temu-odc-16-gierek-historia-prawdz

Nie tak dawno temu odc. 15 "Pozorowana demokracja - wybory 1957"

Tym razem cofniemy się wspólnie w czasie o 65 lat. Co się wtedy wydarzyło? Mówiąc w dużym skrócie nadzieje na odwilż w polskiej polityce legły w gruzach, choć wiele wskazywało na to, że uda nam się wyzwolić spod żelaznego moskiewskiego uścisku. Wybory to z definicji wielkie święto demokracji: naród wskazuje swoich liderów, w których pokłada nadzieję na lepszą przyszłość. A w 1957 roku było o co walczyć – powojenny kurz wciąż opadał, świat niedawno pożegnał jednego z największych tyranów w historii - Józefa Stalina, a partyjne stery w Polsce objął Władysław Gomułka, który uchodził za nieprzychylnego Moskwie. Chwilę wcześniej Sowieci stłumili protesty w Budapeszcie, szczecinianie dali wyraz swojej sympatii do Chruszczowa demolując sowiecki konsulat i depcząc jego portrety. Demokratyczne wybory mogły więc złagodzić nastroje, a przeprowadzenie mądrych reform naprawić kulejącą gospodarkę. Partia miała jednak inny plan...
LINK: https://radioszczecin.pl/413,21,nie-tak-dawno-temu-odc-15-pozorowana-demokracja-

Nie tak dawno temu odc. 14 "Święta w stanie wojennym"

Tym razem z naszymi gośćmi przeniesiemy się znów w realia stanu wojennego, a dokładniej - do pierwszych świąt Bożego Narodzenia od chwili, kiedy Wojciech Jaruzelski wyprowadził wojsko na ulice i spacyfikował marzenia Polaków o wolnym kraju. Dziś – kiedy święta kojarzą się przede wszystkim z szałem zakupowym trudno jest nam sobie wyobrazić kompletnie puste półki w sklepach, niewyobrażalne też jest aby tuż przed świętami ktoś z naszych bliskich został aresztowany za działalność opozycyjną. A taka dokładnie była rzeczywistość stanu wojennego. Trzeba też pamiętać, że wojsko i milicja niecałe 10 dni przed świętami pacyfikuje strajk w Stoczni Szczecińskiej, a na Śląsku brutalnie rozprawia się z protestującymi górnikami z kopalni „Wujek”, gdzie od milicyjnych kul ginie 9 osób, a 23 zostają ranne. Czy mimo to ludzie potrafili odnaleźć świąteczny spokój? Czy mimo ogromnych braków w zaopatrzeniu potrafili zorganizować kolację wigilijną? Czy udało im się odnaleźć aresztowanych bliskich?
LINK: https://radioszczecin.pl/413,20,nie-tak-dawno-temu-odc-14-swieta-w-stanie-wojenn

Nie tak dawno temu odc. 13 "Grudzień - po raz trzeci"

Tym razem z naszymi gośćmi opowiemy Wam historię trzeciego "szczecińskiego grudnia". To historia brutalnie stłumionego strajku, historia wycelowanych w stoczniowców dział czołgów i okrętów marynarki wojennej. To historia 9 tysięcy ludzi, którzy ówczesnej władzy wykrzyczeli „dość”. To historia wydarzeń od których minęło już 40 lat, a do których wciąż wraca się przy najróżniejszych okazjach i debatach politycznych, bo ci, którzy strajkowali na wybrzeżu później mieli realny udział w kształtowaniu polityki po upadku PRL. W skrócie szczeciński grudzień wygląda to dość schematycznie: Wojciech Jaruzelski wprowadza stan wojenny, robotnicy organizują strajk, do stoczni wjeżdżają czołgi. Nie był to pierwszy raz, kiedy władza użyła argumentu siły, ale ostatni na taką skalę w Szczecinie.
LINK: https://radioszczecin.pl/413,19,nie-tak-dawno-temu-odc-13-grudzien-po-raz-trzeci

Nie tak dawno temu odc. 12 "Grudzień - po raz drugi"

Dziś wybierzemy się wspólnie w przeszłość dla Szczecina, ale i całego Wybrzeża wyjątkowo dramatyczną. Fala strajków po zarządzonych przez rząd PRL podwyżkach cen żywności wybucha w Trójmieście i dociera do zachodniego pomorza. W ulicznych starciach giną nie tylko protestujący, ale też zwykli przechodnie. Płonie budynek komitetu wojewódzkiego PZPR, trwa szturm na komendę wojewódzką milicji, a nawet areszt. Władza podejmuje skandaliczną decyzję aby strzelać do tłumu ostrą amunicją. Ulice spływają krwią dziesiątek rannych i zabitych. W Szczecinie ginie 16 osób. Szczeciński grudzień 70-go roku to najtragiczniejszy zryw społeczeństwa w historii miasta. Protestowali stoczniowcy z kilku zakładów, protestowali pracownicy przedsiębiorstw komunikacyjnych, protestowali po prostu mieszkańcy miasta.
LINK: https://radioszczecin.pl/413,18,nie-tak-dawno-temu-odc-12-grudzien-po-raz-drugi

Nie tak dawno temu odc. 11 "Grudzień - po raz pierwszy"

Przeniesiemy się w przeszłość raczej odległą, ale za to bardzo lokalną. W grudniu 1956 roku milicja próbowała zatrzymać pijanego mężczyznę w okolicy dzisiejszego Placu Zgody – doszło do szarpaniny, która - co nie dziwi - przyciągnęła oczy gapiów. Biernie obserwowali spektakl do chwili, kiedy zatrzymany mężczyzna wykrzyknął "za co mnie aresztujecie? jestem Polakiem!” Tak zaczęła się pierwsza w powojennym Szczecinie prawdziwa rewolta, która w pewnej chwili przybrała dość niespodziewany obrót. Już nie grupa gapiów, ale prawdziwy tłum - ruszył na sowiecki konsulat aby go doszczętnie zniszczyć.
LINK: https://radioszczecin.pl/413,17,nie-tak-dawno-temu-odc-11-grudzien-po-raz-pierws

Nie tak dawno temu odc. 10 "Wiskord - koniec taśmy"

Tym razem postaramy się odkryć największe tajemnice stojące tuż pod najwyższą budowlą Szczecina. Komin dawnych zakładów Wiskord pnie się w górę na ponad 250 metrów. Dlaczego? Tę tajemnicę możemy rozwikłać już teraz: przez panujący podczas produkcji smród. Starsi mieszkańcy osiedla Żydowce mogą ten zapach pamiętać, ale mimo wszystko wspominać z pewnym rozrzewnieniem czasy działającego Wiskordu, który dawał pracę nawet trzem tysiącom osób. Niektórzy - również nieco starsi słuchacze mogą wspominać też kasety magnetofonowe "Superton”. Niestety, wspomnienia i kupa niebezpiecznego gruzu to właściwie wszystko, co pozostało po zakładach Chemitex Wiskord. Co doprowadziło do ich upadku? Jaka była historia powstania tych zakładów, co łączy je z plażowaniem prezydenta Piotra Zaremby, i czy praca w owych zakładach była bezpieczna dla samych pracowników?
LINK: https://radioszczecin.pl/413,16,nie-tak-dawno-temu-odc-10-wiskord-koniec-tasmy

Nie tak dawno temu odc. 9 "PŻM - Wolność pod obserwacją"

Tym razem zabieramy Was w rejs na nie do końca znane wody. Z jednej strony może się wydawać oczywiste, że bezpieka obserwowała marynarzy – płynąc w rejs mieli dogodne warunki, żeby albo z Polski uciec, albo mogli prowadzić nielegalny handel dobrami zakupionymi na drugim końcu świata. Mogli też nawiązywać kontakty z opozycją antykomunistyczną przebywającą na emigracji. Tylko jak inwigilować marynarzy? Mimo, że szafy bezpieki puchną od tomów akt trudno trafić na ich naukowe opracowania. Pytań jest dużo: czy do współpracy werbowano samych marynarzy? Czy pływał z nimi oficer polityczny? A jeśli tak, to jak wyglądały jego relacje z pozostałymi marynarzami? Musimy pamiętać też, że marynarze w czasie rejsu są ze sobą na zamkniętej, niewielkiej przestrzeni przez kilka miesięcy – to nie mogły być łatwe warunki ani dla samych marynarzy, ani dla potencjalnego agenta.
LINK: https://radioszczecin.pl/413,15,nie-tak-dawno-temu-odc-9-pzm-wolnosc-pod-obserwa

Nie tak dawno temu odc. 8 "Balony nadziei"

Stan wojenny - internowanie działaczy antykomunistycznych, prowadzący Dziennik Telewizyjny w mundurach, transportery opancerzone na ulicach polskich miast. Polakom po raz pierwszy od II wojny światowej tak bardzo potrzebny jest promyk nadziei na jakiekolwiek zmiany, a przynajmniej wyraz wsparcia. I on przychodzi, a właściwie - dosłownie spada z nieba. 10 tysięcy balonów wysłanych z Bornholmu w 1982 roku wiatr zanosi daleko w głąb Polski - niektóre sięgną Białegostoku, inne Jury Krakowsko - Częstochowskiej. Większość z nich wyląduje na wybrzeżu wprawiając wojsko w stan niemałego zdziwienia, a władzę ludową we wściekłość. Dlaczego? Bo do kolorowych balonów przyczepione były ulotki z niezwykle ważną treścią.
LINK: https://radioszczecin.pl/413,13,nie-tak-dawno-temu-odc-8-balony-nadziei

Nie tak dawno temu odc. 7 "Bombą w aparat"

Tym razem postaramy się razem z wami i gośćmi w studiu znaleźć odpowiedź na trudne moralnie pytanie: czy ucisk usprawiedliwia terror? Opowiemy wam o kilku niezbyt dobrze znanych epizodach z działalności opozycji w latach PRL - działalności, która nie ograniczała się jedynie do protestów, czy nawet walki z milicją na ulicach. Opowiemy wam o zamachach bombowych w okolicach zachodniego pomorza, ale również tych najbardziej spektakularnych w Polsce. Opowiemy o tych, które doszły do skutku, tych planowanych i tych, które omal nie doszły do skutku - chociażby dlatego, że ładunki wybuchowe były wadliwie skonstruowane. Właściwie wszyscy złapani zamachowcy przyznawali, że nie chcieli nikogo skrzywdzić, a jedynie przeprowadzić odwet na uciskającej ich władzy ludowej. Z drugiej jednak strony zamachowcy dawali tej władzy powody do dalszych szykan sami siebie stawiając w roli terrorystów.
LINK: https://radioszczecin.pl/413,12,nie-tak-dawno-temu-odc-7-bomba-w-aparat

Nie tak dawno temu odc. 6 "Sowieci w Polsce - cena "wyzwolenia"

Zaledwie trzy dekady temu - to właśnie wtedy wojska sowieckie opuszczały Polskę odsłaniając jednocześnie zgliszcza terenów koszar i całe morze tajemnic. Spod wielu pilnie strzeżonych obiektów zniknęły budki wartownicze – jak chociażby w Bornem Sulinowie - miejscowości, która zupełnie zniknęła z mapy na pół wieku i dopiero w latach 90 odzyskała prawa miejskie. Postaramy się odnaleźć odpowiedzi na kilka pytań: po pierwsze, czy na terenie naszego regionu w okresie zimnej wojny znajdowały się sowieckie głowice nuklearne, a jeśli tak – to ile mogło ich być. Z drugiej strony – przeciwko obecności sowietów w Polsce protestowała młodzież, która w tamtych czasach była określana jako "zbuntowana”. Z tą młodzieżą również rozmawialiśmy i pytaliśmy, ile odwagi kosztowały te protesty - pilnie obserwowane przecież przez bezpiekę.
LINK: https://radioszczecin.pl/413,11,nie-tak-dawno-temu-odc-6-sowieci-w-polsce-cena-w

Nie tak dawno temu odc. 5 "Żołnierze AK - pariasi PRL-u"

Byli największą podziemną armią w okupowanej Europie, w której szeregach walczyło nawet 380 tysięcy osób. Walczyli z nazistowskimi Niemcami i sowieckim terrorem za co byli więzieni, torturowani i mordowani. Po wojnie niektórzy nie złożyli broni i walczyli z marionetkowym rządem, inni chcieli jednak spokojnie żyć - mimo to, ich AK-owski rodowód tkwił ówczesnej władzy ością w gardle. Ci, których aparat bezpieczeństwa mordował w katowniach w całej Polsce są do dziś odnajdywani w masowych, bezimiennych grobach. Ci, którym udało się przeżyć - byli inwigilowani przez bezpiekę niemal do samego upadku PRL. Dlaczego komunistyczny rząd tak obawiał się żołnierzy Armii Krajowej? Kim są Żołnierze Wyklęci, i czy wśród nich również byli donosiciele? Tego wszystkiego dowiecie się w najnowszym odcinku audycji "Nie tak dawno temu".
LINK: https://radioszczecin.pl/413,10,nie-tak-dawno-temu-odc-5-zolnierze-ak-pariasi-pr

Nie tak dawno temu odc. 4 "Ciemna strona Księżyca"

Dziś zabierzemy Was na Księżyc. To brzmi nieźle prawda? Prawda jest jednak taka, że zanim wejdziemy w erę podboju kosmosu będziemy musieli zahaczyć o wojenną gehennę. Postać o której dziś będziemy opowiadać to z pewnością jeden z największych wynalazców w historii, marzyciel i wizjoner, a do tego urodził się dość niedaleko, bo między dzisiejszymi Piłą, a Bydgoszczą. W czasie II wojny światowej również niedaleko stąd pracował. Ba! W Szczecinie – choć żeby być bardziej precyzyjnym – w Stettinie siedział nawet w więzieniu. Wernher Von Braun: główny konstruktor rakiety Saturn V, która z trójką astronautów dosięgła Księżyca i spełniła wielkie marzenie ludzkości. Z drugiej strony SS-man i konstruktor rakiety V-2, która była niemiecką nadzieją na doszczętne zniszczenie Londynu. Co więcej – Von Braun wykorzystywał pracę robotników przymusowych, którzy wykonywali katorżniczą pracę, wielu z nich zmarło z głodu i wycieńczenia. Jak dzisiaj oceniać taką postać?
LINK: https://radioszczecin.pl/413,9,nie-tak-dawno-temu-odc-4-ciemna-strona-ksiezyca

Nie tak dawno temu odc. 3 "Czarnobyl - historia histerii"

Tę historię pozornie zna każdy, bo kto nie słyszał o katastrofie w elektrowni w Czarnobylu? Wybuch reaktora i radioaktywna chmura sprzed ponad 30 lat do dziś kształtują nasze postrzeganie energetyki jądrowej. Czarnobylskie wspomnienia podgrzał serial produkcji HBO, a sama Prypeć odwiedzana jest przez setki tysięcy turystów rocznie. Czy to bezpieczne? Czy okolice elektrowni wciąż są skażone? Jaki był rzeczywisty obraz katastrofy, i jak informacje o nim cenzurowane były w PRL? Tego wszystkiego dowiecie się w najnowszym odcinku audycji "Nie tak dawno temu".
LINK: https://radioszczecin.pl/413,8,nie-tak-dawno-temu-odc-3-czarnobyl-historia-hist

Nie tak dawno temu odc. 2 "Wietnam a sprawa polska"

Jak dużo wiemy o wojnie w Wietnamie? Czy była to jedynie sprawa amerykańska? Co już dziesięć lat przed desantem wojsk USA w Wietnamie robili Polacy? Jaką rolę w tym konflikcie odegrali polscy marynarze? Tego wszystkiego dowiecie się z drugiego odcinka audycji "Nie tak dawno temu".
LINK: https://radioszczecin.pl/413,7,nie-tak-dawno-temu-odc-2-wietnam-a-sprawa-polska

Nie tak dawno temu odc. 1 "Bezpieka w szatni"

Jak wyglądały układy w szatni Pogoni Szczecin w okresie PRL? Czy zawodnicy byli inwigilowani przez bezpiekę? Jak wielu z nich uciekło za granicę i jak tego dokonali? Tego wszystkiego dowiecie się w pierwszym odcinku audycji "Nie tak dawno temu".
LINK: https://radioszczecin.pl/413,5,nie-tak-dawno-temu-odc-1-bezpieka-w-szatni

  • 413_163048986610
do góry